Kokain İntoksikasyonu
Cocaine İntoxication
Tanım
Kokainin yakın zamanda alımını takip eden; klinik açıdan belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik değişikliklerle karakterize, geri dönüşümlü klinik sendrom.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise getirilen 28 yaşındaki bir erkek hastada aşırı konuşkanlık, artmış psikomotor ajitasyon, taşikardi (dakikada 130 atım), kan basıncında belirgin yükselme ve etraftakilere karşı şüpheci, grandiyöz söylemler gözlenmiştir. Hastanın yakın zamanda yüksek dozda madde kullandığı doğrulanmış olup, tablonun kokain intoksikasyonuna bağlı akut sempatik kriz olduğu saptanmıştır.
Derin Analiz
Kokain intoksikasyonu, merkezi sinir sisteminin güçlü bir şekilde uyarılmasıyla ortaya çıkar. Temel nörobiyolojik mekanizması, presinaptik sinir uçlarında dopamin, norepinefrin ve serotonin geri alımının (reuptake) bloke edilmesidir. Bu blokaj, sinaptik aralıkta aşırı nörotransmitter birikimine ve buna bağlı olarak mezolimbik yolakta yoğun bir dopaminerjik aşırı yüke yol açar. Klinik tabloda ajitasyon, grandiyozite, hipervijilans gibi psikopatolojik bulguların yanı sıra taşikardi, hipertansiyon ve mydriasis (bebeklerin büyümesi) gibi sempatik sinir sistemi hiperaktivitesi gözlenir. Yüksek dozlarda veya intravenöz kullanımda formikasyon (cilt altında böcek gezinmesi hissi gibi taktil hallüsinasyonlar) ve paranoid sanrılar gelişebilir.
Etimoloji
İspanyolca 'coca' (koka bitkisinin yaprağı, Quechua dilindeki 'kúka' sözcüğünden) ve Latince 'intoxicare' (zehirlemek, zehirle doldurmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kokain Yoksunluğu (madde kesintisinden sonra ortaya çıkan yorgunluk, depresyon ve hipersomnia tablosudur; intoksikasyon ise kullanım anındaki ajitasyon ve hiperaktiviteyi ifade eder) ve Amfetamin İntoksikasyonu (klinik olarak çok benzerdir, ancak etki süresi ve farmakokinetik özellikleri farklılık gösterir).