Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İştah Kesici

Appetite Suppressant

Tanım

Besin alma arzusunu azaltarak vücut ağırlığının kontrol edilmesini sağlayan, amfetaminler, uyarıcılar ve serotonin agonistleri gibi ajanların genel sınıfı.

Örnek Vaka / Uygulama

Vücut kitle indeksi 30'un üzerinde olan bir hastaya, diyet ve egzersiz temelli bilişsel davranışçı bir kilo yönetimi programına ek olarak reçete edilen fentermin tedavisi, ilk aylarda hızlandırılmış kilo kaybı sağlarken, uzun vadeli başarı ancak hastanın yaşam tarzı değişikliklerini kalıcı hale getirmesiyle mümkündür.

Derin Analiz

İştah kesiciler (anorektikler), farmakolojik olarak merkezi sinir sistemini hedef alarak ya da nörotransmitter yollarını (özellikle norepinefrin, dopamin ve serotonin sistemlerini) modüle ederek tokluk hissiyatını tetikler veya açlık algısını baskılar. Klinik pratikte obezite yönetimi için reçete edilseler de, uzun vadeli ağırlık kaybı başarısı davranışsal yönetim programlarıyla kombine edilmediklerine dair ampirik kanıtlar sınırlıdır. Tarihsel süreçte 'fen-fen' (fenfluramin ve fentermin kombinasyonu) gibi ajanların miyokard kapak kusurlarına yol açtığı tespit edilmiş ve farmakovijilans raporları doğrultusunda bu kombinasyonlar piyasadan çekilmiştir. Nörobiyolojik mekanizmaları, hipotalamik regülasyon merkezleri üzerindeki iştah baskılayıcı sinyalleri taklit etme prensibine dayanır.

Etimoloji

Latince 'appetitus' (arzu, yönelim) ve 'supprimere' (baskılamak, bastırmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Metabolizma hızlandırıcılar (metabolik hızı artıran termojenikler ile iştah merkezini baskılayan anorektikler sıklıkla karıştırılır; ancak iştah kesiciler doğrudan kalori alım arzusunu hedef alır).