Bilgisayar Bağımlılığı
Computer Addiction
Tanım
Kişisel, sosyal ve mesleki işlevsellikte ciddi olumsuz sonuçlar doğurmasına rağmen aşırı ve kompulsif düzeyde bilgisayar kullanımının sürdürülmesiyle karakterize bir davranışsal bağımlılık türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir yazılımcının, günlük 14 saati aşkın süreyle kod yazma haricinde çevrim içi strateji oyunları oynaması, iş akışını ve sosyal ilişkilerini tamamen askıya almasına rağmen bu davranışı durduramaması ve uyarılma anksiyetesi yaşaması.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe kompulsif-impulsif spektrum bozukluğu olarak ele alınan bilgisayar bağımlılığı, bireyin çevrim içi ya da çevrim dışı ortamlarda bilgisayar karşısında geçirdiği süre üzerinde kontrolü kaybetmesi durumudur. Nörobiyolojik temelde, ödül mekanizmalarının (özellikle mezolimbik dopaminerjik yolak) aşırı uyarılması ve prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin zayıflaması yatar. Birey, sanal dünyadaki pekiştireçlere (oyunlar, sosyal platformlar, dijital uyaranlar) karşı tolerans geliştirir ve bilgisayar kullanımının kısıtlanması durumunda yoğun yoksunluk belirtileri (anksiyete, huzursuzluk, irritabilite) sergiler.
Etimoloji
İngilizce 'computer' (Latince 'computare': hesaplamak / şekillendirmek) ve 'addiction' (Latince 'addicere': borçlu veya köle olarak bağlanmak, mahkum olmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İnternet Bağımlılığı (daha geniş bir üst kümedir, tüm internet tabanlı aktiviteleri kapsar), Problematic Smartphone Use (akıllı telefon odaklı spesifik kullanımdır) ve Yoğun Hobi (hobinin sosyal hayatı baltalamaması ve kişinin kontrolü elinde tutması ile ayrılır).