Debriefing
Debriefing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal psikoloji laboratuvarında katılımcılara sahte bir zeka testinde başarısız oldukları söylenerek yüksek stres yaratılan bir deneyin ardından, deney bitiminde uygulanan debriefing aşamasında araştırmacı testin tamamen kurgusal olduğunu, gerçek amacın stres altındaki karar verme süreçlerini gözlemlemek olduğunu açıklar ve katılımcının kaygısını yatıştırır.
Derin Analiz
Araştırma etiğinin temel taşlarından biri olan debriefing, özellikle deneysel psikolojide katılımcıların kandırıldığı (deception) durumlarda zorunlu bir telafi ve aydınlatma mekanizmasıdır. Amerikan Psikologlar Derneği (APA) etik standartlarına göre bu süreç, katılımcının araştırmadan kaynaklanan olası yanlış anlamalarını gidermeyi, psikolojik veya fiziksel esenliğini korumayı (dehoaxing ve desensitizing) ve çalışmanın bilimsel değerini şeffaf bir şekilde paylaşmayı hedefler. Sadece akademik araştırmalarda değil, kriz müdahalelerinde (psychological debriefing) ve askeri operasyon sonu değerlendirmelerinde de bireyin yaşadığı süreci bilişsel olarak anlamlandırmasına ve travmatik yükü azaltmasına olanak tanıyan yapılandırılmış bir iletişim protokolüdür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Rzervasyon (informed consent) ile sıklıkla karıştırılır; bilgilendirilmiş onam araştırmanın *başında* alınırken, debriefing sürecin *sonunda* gerçekleştirilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Araştırma Etiği
Araştırma Etiği
Research Ethics
Bilimsel araştırmaların planlanmasından raporlanmasına kadar tüm aşamalarına rehberlik eden değer, ilke ve standartlar bütünü.
İncele
Aldatma
Aldatma
Deception
Başkalarını yanıltmak amacıyla gerçeğin çarpıtılması veya kasıtlı olarak gizlenmesi durumu.
İncele
Bilgilendirilmiş Onam
Bilgilendirilmiş Onam
İnformed Consent
Bir bireyin, tıbbi bir müdahalenin veya araştırmanın doğasını, risklerini, faydalarını ve alternatiflerini tam olarak kavradıktan sonra, hiçbir baskı altında kalmaksızın verdiği özgür ve iradi onay süreci.
İncele