Dinamik Psikoloji
Dynamic Psychology
Tanım
İnsan davranışını, duygu ve düşüncelerini biçimlendiren temel motivasyonları, dürtüleri ve içsel psikolojik güçleri merkeze alan psikolojik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, rasyonel bir sebebi olmaksızın sürekli ellerini yıkayan bir danışanın durumu dinamik psikoloji ile ele alınır. Yüzeydeki davranış (el yıkama) sadece bir belirtidir; asıl incelenen mekanizma ise kişinin bilinçdüzeyindeki derin suçluluk duygusu veya kontrol kaybetme korkusuyla baş etme çabasıdır.
Derin Analiz
Dinamik psikoloji, zihni sabit bir yapboz parçası olarak değil, sürekli birbiriyle çatışan ve iş birliği yapan enerji akışları sistemi olarak ele alır. Temelinde uyarıcı-organizma-tepki (S-O-R) zinciri yatar; burada organizmanın içindeki dürtüler ve motivasyonlar aracın (aracı değişkenin) ta kendisidir. Sigmund Freud'un psikanalitik kuramıyla kök salan bu yaklaşım, bilincin su üstündeki görünen kısmının altında, derinlerde çalkalanan irrasyonel arzular, bastırılmış çatışmalar ve erken dönem yaşantılarının izlerini sürer. Davranışların nedenselliği mekanik bir etki-tepki döngüsüne indirgenemez; aksine içsel dinamiklerin oluşturduğu vektörel bir bileşkedir.
Etimoloji
Yunanca 'dynamis' [güç, kuvvet] ve 'psyche' [ruh, zihin] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; zihinsel süreçlerin durağan yapı taşlarından ziyade, hareketli ve etkileşimli güçler barındırdığı fikrini ifade eder.
Karıştırmayın
Deneysel psikoloji (davranışı laboratuvar koşullarında ölçülebilir değişkenlerle ve mekanik uyarıcı-tepki bağlarıyla inceler, içsel dürtüleri merkeze almaz) ve psikodinamik (genellikle Freudyen ekolü ve klinik uygulamaları dar anlamda ifade ederken, dinamik psikoloji daha geniş bir motivasyon kuramları şemsiyesidir).