Aşağı Yönlü Kayma Hipotezi
Downward Drift Hypothesis
Tanım
Şiddetli akıl sağlığı sorunları yaşayan bireylerin, işlevsellik kaybı ve ekonomik dezavantajlar nedeniyle zaman içinde toplumun daha düşük sosyoekonomik katmanlarına doğru gerilemesini savunan sosyolojik ve psikiyatrik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Orta sınıf bir ailede büyüyen ve üniversite eğitimine devam eden 21 yaşında bir gençte paranoid şizofreni belirtilerinin akut olarak ortaya çıkmasıyla birlikte, akademik başarısızlıklar baş gösterir, iş sürdürülebilmez hale gelir ve birey birkaç yıl içinde ailesinin maddi desteğini kaybederek kentsel yoksulluk bölgelerinde tek başına yaşamak zorunda kalır.
Derin Analiz
Bu hipotez, epidemiyoloji ve psikiyatrik sosyolojide 'sosyal seleksiyon hipotezi' ile sürekli bir tartışma halindedir. Ağır ruhsal bozuklukların (özellikle şizofreni gibi prodromal dönemi yıkıssal seyreden tabloların) yarattığı bilişsel ve işlevsel yıkım, bireyin eğitimini tamamlama, istihdamı sürdürme ve gelir elde etme kapasitesini doğrudan kısıtlar. Nörobiyolojik ve bilişsel yetersizlikler iş piyasasındaki rekabet gücünü zayıflattığı için, birey doğduğu sosyal sınıftan daha alt ekonomik basamaklara doğru 'kayar'. Bu durum, yoksulluğun akıl hastalığına neden olduğunu öne süren 'sosyal nedensellik' (social causation) modelinin tam tersi bir nedensellik yönü sunar; yani hastalık yoksulluğu tetikler.
Etimoloji
İngilizce 'downward' (aşağı yönlü) ve 'drift' (sürüklenme, akıntıya kapılma) kelimeleri ile Yunanca kökenli 'hypothesis' (hipotez, varsayım) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Sosyal Nedensellik Hipotezi (Social Causation Hypothesis) ile karıştırılır; sosyal nedensellik yoksulluğun akıl hastalığına yol açtığını savunurken, aşağı yönlü kayma akıl hastalığının yoksulluğa yol açtığını savunur.