Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eklektik Davranışçılık

Eclectic Behaviorism

Tanım

Tek bir kuramsal modele bağlı kalmaksızın, klasik koşullanma, edimsel koşullanma, model alma ve bilişsel yeniden yapılandırma gibi farklı davranış terapisi tekniklerini gereksinim doğrultusunda harmanlayan esnek klinik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışanda, terapist önce fizyolojik uyarılmayı azaltmak için klasik koşullanmaya dayalı sistematik duyarsızlaştırma kullanır, ardından kaçınma davranışlarını kırmak için edimsel koşullanma ilkelerinden yararlanır ve son aşamada işlevsiz inançları değiştirmek için bilişsel yeniden yapılandırma tekniklerini entegre eder.

Derin Analiz

Eklektik davranışçılık, dogmatik teorik bağlılıkların klinik pratikteki kısıtlamalarını aşmak amacıyla geliştirilmiş pragmatik bir müdahale çerçevesidir. Bilişsel ve davranışsal ekoller arasında köprü kurarak, danışanın spesifik semptomatolojisine ve vaka formülasyonuna en uygun ampirik tekniklerin seçilmesini sağlar. Terapötik süreçte mekanik bir protokolden ziyade, bireyin nörobiyolojik ve çevresel belirleyicilerine göre uyarlanmış çok katmanlı bir müdahale stratejisi izlenir. Bu yaklaşım, metodolojik çoğulculuğu desteklerken, seçilen tekniklerin teorik tutarlılıktan ödün vermeden ampirik geçerliliğe sahip olmasını şart koşar.

Etimoloji

Yunanca 'eklegein' (seçmek, ayıklamak) fiilinden türetilen 'eklektikos' (seçmeci) sıfatı ile Orta İngilizce kökenli 'behavior' (davranış) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Sistematik eklektisizm ile karıştırılabilir; ancak eklektik davranışçılık, yalnızca davranışsal ve bilişsel-davranışsal tekniklerin sınırları içinde kalırken, sistematik eklektisizm psikanalitik veya hümanist gibi tamamen farklı epistemolojik temellere dayanan ekolleri de harmanlayabilir.