Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Danışan Öz-izlemesi

Client Self-monitoring

Tanım

Danışanın terapi seansları arasında kendi davranışlarını, düşüncelerini, duygularını ve fizyolojik tepkilerini sistematik olarak gözlemleyip kaydetmesi sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yaygın anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışana, gün içinde endişe duyduğu anları, bu anlarda zihninden geçen otomatize düşünceleri ve anksiyete şiddetini 10 üzerinden puanlayacağı bir 'endişe günlüğü' tutması ödev olarak verilir.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve bilişsel davranışçı terapilerde (BDT) hem bir değerlendirme aracı hem de aktif bir müdahale stratejisi olarak işlev görür. Danışanın problem davranışlarının sıklığını, bağlamını ve tetikleyicilerini (öncüllerini ve sonuçlarını) fark etmesini sağlayarak metakognitif farkındalığı artırır. Öz-izleme, reaktif bir etki yaratarak (Hawthorne etkisi benzer şekilde) istenmeyen davranışların sıklığında kendiliğinden bir azalmaya yol açabilir. Nörobilişsel düzeyde, prefrontal korteksin yürütücü işlevlerini ve öz-düzenleme kapasitesini aktif olarak devreye sokar.

Etimoloji

Latince 'cliens' [bağımlı/korunan kimse] + İngilizce 'self' [öz/kendi] ve Orta İngilizce 'monitoren' [uyarmak, hatırlatmak, gözlemlemek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Klinik gözlem (uzman tarafından yapılan değerlendirmedir) ve retrospektif değerlendirme (geçmişe dönük hatıra bazlı raporlamadır; öz-izleme ise eş zamanlı veya hemen sonrasındaki veriyi hedefler).