Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eş-bilinçlilik

Coconsciousness

Tanım

Bireyin ana bilinç akışının hemen kıyısında yer alan ancak doğrudan erişilemeyen deneyimler bütünü ya da dissosiyatif kimlik bozukluğunda farklı kişiliklerin zamanlı olarak varlık sürdürme durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Dissosiyatif kimlik bozukluğu tanısı alan bir danışanın, terapide 'Ev sahibi' (host) kişiliğiyle konuşurken, diğer bir alt kimliğin (alter) içeride anlık olarak yapılan yorumları işitmesi ve daha sonra bu anıları kısmen hatırlayabilmesi -bilinçliliğin klinik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Eş-bilinçlilik, zihnin monolitik (tek parça) bir yapı olduğu yönündeki kartezyen varsayımı reddeden ve bilinç akışının paralel işleyebileceğini savunan bir dinamik psikoloji ve nöropsikoloji kavramıdır. Morton Prince'in çığır açan çalışmalarından bu yana, bu terim özellikle dissosiyatif süreçlerde ego durumlarının birbirinden haberdar olma derecesini ifade eder. Nörobiyolojik düzlemde, entegre bir 'benlik' algısının arkasındaki kortikal ağların (özellikle default mode network) esnek sınırlarına işaret eder. Klinik bağlamda tam bir amnezi olmaksızın, bir alter kişiliğin diğerinin deneyimlerine veya düşüncelerine örtük bir erişim sağlaması mekanik olarak eş-bilinçlilikle açıklanır.

Etimoloji

Latince 'co-' (birlikte, beraber) + 'conscientia' (bilinç, ortak bilgi; 'con-' [ile] + 'scire' [bilmek]) köklerinden türetilmiştir. Terim ilk kez Amerikalı hekim Morton Prince tarafından, bireyin zihnindeki zamanlı ve farklı bilinç akışlarını tanımlamak amacıyla literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Bilinçaltı (Subconscious) ile sıklıkla karıştırılır; ancak bilinçaltı tamamen erişilemez derin katmanları ifade ederken, eş-bilinçlilik bilinç sınırının hemen kenarında (fringe) eş zamanlı olarak aktif olan paralel bilinç durumlarını barındırır.