Başlangıç Yaşı
Age Of Onset
Tanım
Bir bireyde bir hastalığın, bozukluğun veya ilgili semptomların ilk kez ortaya çıktığı kronolojik yaş dönemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, panik bozukluk tanısı alan bir hastanın ilk agorafobik kaçınma davranışlarının ve yoğun panik ataklarının 14 yaşındaki ergenlik döneminde mi, yoksa 35 yaşındaki iş stresi döneminde mi başladığının tespiti, hem genetik yatkınlığın derecesini hem de hastalığın seyrini öngörmede kullanılır.
Derin Analiz
Başlangıç yaşı, epidemiyoloji, nörogelişim ve psikopatoloji alanlarında etiyolojik sınıflandırmanın temel taşlarından biridir. Belirtilerin ortaya çıkış zamanı, genetik penetrasyon, çevresel tetikleyicilerin varlığı ve nörolojik olgunlaşma süreçleriyle doğrudan ilişkilidir. Örneğin, şizofreni gibi nörogelişimsel bileşenleri olan psikiyatrik bozukluklarda erken başlangıç yaşının varlığı, daha ağır bir genetik yük, daha belirgin yapısal beyin anomalileri ve daha kötü bir prognostik seyir ile ilişkilendirilmektedir. Klinik psikolojide tanısal ve prognostik değerlendirmeler yapılırken başlangıç yaşının normatif gelişim evrelerine göre erken mi yoksa geç mi olduğu, müdahale stratejilerinin belirlenmesinde kritik bir parametre teşkil eder.
Etimoloji
İngilizce 'age' (Orta İngilizce 'age', Latince 'aetas' [yaş, dönem]) ve 'onset' (fiil kökenli isim; 'on' + 'set', bir şeyin başlaması veya baş göstermesi anlamında) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Hastalık süresi (disease duration) ile sıklıkla karıştırılır; başlangıç yaşı semptomların ilk görüldüğü takvim yaşını ifade ederken, hastalık süresi başlangıç anından o andaki zamana kadar geçen zaman aralığını belirtir.