Vaka Tarihçesi
Case History
Tanım
Bir bireyin tıbbi, psikolojik, sosyal ve gelişimsel geçmişini kapsayan, tanı ve tedavi süreçlerine rehberlik eden kapsamlı bilgi kaydı.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif bozukluk şüphesiyle kliniğe başvuran 34 yaşındaki bir danışan için hazırlanan vaka tarihçesinde; çocukluk dönemi kayıpları, önceki farmakolojik tedavi yanıtları, iş yerindeki performans düşüşü, Beck Depresyon Envanteri skorları ve ailedeki psikiyatrik rahatsızlık öyküsü sistematik olarak bir araya getirilir ve bu veri seti tedavi stratejisini belirler.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikiyatride vaka tarihçesi, hastanın bugünkü semptomlarını bağlamsallaştırmak için hayati bir metodolojik temeldir. Doğrudan yapılandırılmış veya yarı yapılandırılmış klinik görüşmeler, psikometrik test bataryaları, aile öyküsü, mesleki geçmiş ve eğitim verilerinin sistematik bir sentezini içerir. Etyolojik faktörlerin belirlenmesinde, komorbiditelerin (eş tanıların) saptanmasında ve kişiselleştirilmiş müdahale planlarının (case formulation) oluşturulmasında nomotetik verileri idiografik bir çerçevede birleştirir. Retrospektif verilerin güvenilirliği, danışanın bellek yanlılıklarına ve içgörü düzeyine bağlı olduğundan, ek verilerle (collateral information) triangülasyona tabi tutulması klinik geçerliği artırır.
Etimoloji
Latince 'casus' (olay, durum, vaka) ve 'historia' (araştırma, öykü, geçmişin kaydı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Vaka incelemesi (case study) ile sıklıkla karıştırılır. Vaka incelemesi genellikle akademik veya bilimsel yayın amacıyla tek bir bireyin veya olgunun derinlemesine incelenmesini ifade ederken, vaka tarihçesi doğrudan klinik pratikte tedavi ve tanı amacıyla toplanan bireysel veri tabanıdır.