Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Vaka İncelemesi

Case Study

Tanım

Tek bir bireyin, grubun, olayın veya sistemin; çoklu veri kaynakları kullanılarak gerçek dünya bağlamında derinlemesine ve bütüncül olarak incelenmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji bağlamında, nadir görülen bir dissosiyatif füg vakasının on iki ay boyunca haftalık seanslarla, günlük anketlerle, aile görüşmeleriyle ve fizyolojik stres ölçümleriyle takip edilerek detaylı bir şekilde raporlanması.

Derin Analiz

Vaka incelemesi, deneysel kontrolün ve manipülasyonun mümkün olmadığı veya etik olarak sakıncalı olduğu durumlarda başvurulan nitel ve nicel verileri birleştiren esnek bir araştırma stratejisidir. Klinik psikolojide ve nörobilimde nadir görülen nörolojik hasarların, sıra dışı psikopatolojilerin veya yeni geliştirilen terapötik yaklaşımların etkililiğinin anlaşılmasında kritik bir rol oynar. Ancak yöntembilimsel açıdan en büyük dezavantajı, elde edilen bulguların genellenebilirlik (external validity) kısıtlılığıdır; zira örneklem genellikle tekil bir birimle sınırlıdır ve araştırmacı önyargısı (researcher bias) veri toplama sürecini manipüle edebilir.

Etimoloji

Latince 'casus' (olay, durum, düşüş) sözcüğünden türetilen modern araştırma terminolojisi.

Karıştırmayın

Vaka tarihçesi (case history) ile sıklıkla karıştırılır. Vaka tarihçesi genellikle hastanın geçmişine ve semptomlarının gelişimine odaklanan retrospektif bir özettir; vaka incelemesi ise çok daha geniş kapsamlı, güncel verileri de içeren, aktif ve çok boyutlu bir araştırma tasarımıdır.