Sıkıntı Toleransı
Distress Tolerance
Tanım
Bireyin istenmeyen hedeflere ulaşma sürecinde duygusal sıkıntıları deneyimleme konusundaki isteksizliği veya yoğun sıkıntı anında amaca yönelik davranışları sürdürebilme kapasitesindeki yetersizlik.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeme bozukluğu tanısı alan bir danışanın, gün içinde yaşadığı yoğun anksiyete ve yetersizlik hissini (negatif duygu) yemek yiyerek bastırma dürtüsü geldiğinde, bu sıkıntıyı olduğu gibi kabul edip 15 dakika boyunca hiçbir şey yeme-içme eylemine yönelmeden o duyguyla kalabilmesi sıkıntı toleransının pratik bir uygulamasıdır.
Derin Analiz
Sıkıntı toleransı, bireyin aversif (itici) içsel durumlarla, yani hem fiziksel rahatsızlıklar hem de yoğun negatif duygulanımlarla başa çıkabilme ve bunları manipüle etmeden taşıyabilme kapasitesini inceler. Düşük sıkıntı toleransı, psikopatolojide özellikle duygu düzenleme becerilerinin bozulduğu durumlarda merkezi bir risk faktörüdür. Borderline kişilik bozukluğu, madde kullanımı ve yeme bozuklukları gibi klinik tablolar, bireyin bu aversif içsel durumdan kaçınmak için yıkıcı ve dürtüsel davranışlar sergilemesiyle karakterizedir. Dialektik Davranışçı Terapi (DBT) gibi ampirik temelli yaklaşımlar, hastanın sıkıntıya alışmasını (habitüasyon) sağlayarak bu eşiği yükseltmeyi hedefler.
Etimoloji
Latince 'distringere' (ayırmak, üzmek, rahatsız etmek) kökünden türetilen 'distress' (kronik sıkıntı/azap) ile Latince 'tolerantia' (tahammül etme, katlanma) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Duygu düzenleme (emotion regulation) kavramı, duyguların yoğunluğunu ve yönünü değiştirmeyi kapsarken; sıkıntı toleransı, duyguyu değiştirmeye çalışmaksızın onun varlığına katlanabilme becerisidir.