Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çocukluk Başlangıçlı Akıcılık Bozukluğu

Childhood-onset Fluency Disorder

Tanım

Bireyin yaşına ve dil becerilerine uygun olmayan, ses/hece tekrarları, uzatmalar ve bloklarla karakterize, konuşma akışının ve zamanlama örüntülerinin bozulması durumudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir ilkokul öğrencisi, sınıfta öğretmeninin soru sorması üzerine ayağa kalktığında ilk adını söylerken ilk seslemde tekrarlar yapar ve kelimeyi tamamlamakta belirgin bir blok yaşar. Bu durum çocuğun akranları arasında alay konusu olacağı korkusuyla konuşmaktan kaçınmasına ve sözel katılımını minimuma indirmesine neden olur.

Derin Analiz

DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırma sistemlerinde kekemeliğin resmî klinik karşılığı olan bu bozukluk, konuşma motor sisteminin temporal koordinasyonundaki nörogelişimsel bir aksamayı temsil eder. Konuşma üretimini sağlayan sol hemisferdeki broca alanı ve motor korteks ile bunları destekleyen bazal ganglionlar arasındaki işlevsel bağlantı kusurları, fonolojik planlama ile motor çıkış arasındaki senkronizasyonu bozar. Semptomlar genellikle erken gelişim döneminde ortaya çıkar ve iletişim kaygısı, sosyal kaçınma ve işlevsellik kaybı ile komorbid seyredebilir.

Etimoloji

İngilizce 'childhood' (çocukluk) + 'onset' (başlangıç) kelimeleri ile Latince 'fluentem' (akmak, akıcı olmak) kökünden türetilen 'fluency' sözcüğünün birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Edinilmiş (nörojenik) kekemellik ile karıştırılır; ayırt edici unsur, çocukluk başlangıçlı formun gelişimsel seyir izlemesi, nörojenik formun ise yetişkinlikte travma veya inme sonrasında ani olarak ortaya çıkmasıdır.