Çocukluk Çağı Depresyonu
Childhood Depression
Tanım
Ergenlik öncesi çocukluk döneminde ortaya çıkan, yetişkin depresyonundan farklı olarak çökkün duygu durumundan ziyade irritabilite ve gelişimsel duraklamalarla kendini gösteren majör depresif durum.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir danışan, okula gitmeyi reddetme, karın ağrısı gibi somatik şikayetler, sık öfke nöbetleri ve eskiden büyük bir keyifle yaptığı Lego setleriyle oynamayı tamamen bırakma şikayetleriyle kliniğe getirilir. Yapılan klinik değerlendirmede kilo kaybı yerine, boy uzamasına rağmen beklenen kilo alımının gerçekleşmediği ve persentil eğrisinde düşüş olduğu saptanır.
Derin Analiz
Çocukluk çağı depresyonu, DSM-5 kriterleri çerçevesinde majör depresif epizod ile benzerlikler gösterse de, semiyolojisi gelişimsel basamaklara göre farklılaşır. Yetişkinlerde görülen klasik üzüntü ve verbalize edilmiş mutsuzluk yerine, çocuklarda kronik irritabilite, öfke patlamaları, oyun oynama isteklerinde ani düşüş (anhedoni) ve somatik yakınmalar ön plandadır. Nörobiyolojik temelde HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) ekseninin disregülasyonu, prefrontal korteks ile amigdala arasındaki bağlantısal olgunlaşma gecikmeleri ve monoaminerjik nörotransmitter sistemlerindeki dengesizlikler rol oynar. Ayrıca, çocukların duygu düzenleme (emotion regulation) kapasitelerinin tam gelişmemiş olması, içselleştirme problemlerini dışa yönelimli davranışsal sorunlar olarak maskelemesine neden olur.
Etimoloji
İngilizce 'childhood' (çocukluk dönemi) ve Latince 'deprimere' (aşağı bastırmak, çöktürmek) fiilinden türetilen 'depression' kelimelerinin birleşimi.
Karıştırmayın
Yıkıcı Duygu Durumu Düzensizliği Bozukluğu (Disruptive Mood Dysregulation Disorder - DMDD) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB); çocukluk çağı depresyonunda görülen irritabilite ve öfke patlamaları bu bozukluklarla karışabilir, ancak ayırt edici unsur depresyondaki anhedoni ve dönemsel niteliktir.
Keşfetmeye Devam Edin
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.
Gelişimsel Psikopatoloji
Developmental Psychopathology
Psikolojik bozuklukların kökenini ve gelişim seyrini, tipik insan büyüme ve olgunlaşma süreçleriyle bütüncül bir yaşam boyu perspektifinde inceleyen bilim dalıdır.