Kavramsal Bozulma
Conceptual Disorganization
Tanım
Alakasız, dağınık veya tutarsız sözel ifadelerle karakterize edilen; genellikle neolojizmler ve kalıp ifadeler içeren majör bir düşünce süreci bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir görüşme sırasında hastanın, hava durumundan bahsettiği aniden araya 'zamanın silindirik çarpanları' gibi neolojizmler (uyduruk kelimeler) sokarak, konuşmanın ana temasını tamamen kaybetmesi ve sorulara anlamsız, mantıksal bağdan yoksun yanıtlar vermesi.
Derin Analiz
Kavramsal bozulma, dilin biçimsel yapısından ziyade, düşünce akışının ve mantıksal organizasyonunun çöktüğü bilişsel bir tablodur. Psikopatolojide, özellikle şizofreni spektrum bozukluklarında ve diğer psikotik tablolarda, ampirik olarak gözlemlenen formal düşünce bozukluğunun (formal thought disorder) temel göstergelerinden biridir. Bireyin semantik ağlar arasındaki geçişleri yönetememesi, çağrışım gevşekliği (loosening of associations), neolojizm üretimi ve stereotipik konuşmalarla kendini gösterir. Nörobiyolojik düzlemde, prefrontal korteks ile subkortikal dopaminerjik yaklar arasındaki işlevsel entegrasyon bozuklukları ve yönetici işlev (executive function) kusurlarıyla ilişkilendirilir.
Etimoloji
Latince 'conceptus' [zihinsel taslak, kavram] ve Yunanca 'dis-' [olumsuzluk, ayrılma] + 'organon' [alet, organ, sistem] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çağrışım gevşekliği ile sıklıkla karıştırılır; çağrışım gevşekliği fikirler arasındaki mantıksal bağın zayıflamasını ifade ederken, kavramsal bozulma daha geniş bir yelpazede sözel tutarsızlığı, neolojizmleri ve kalıplaşmış anlatımları kapsayan üst bir belirti kümesidir.