Davranış Sözleşmesi
Behavior Contract
Tanım
Terapist ile danışan arasında, danışanın seanslar arasında veya seans esnasında belirli davranışları gerçekleştirmesini taahhüt ettiği yazılı veya sözlü mutabakat.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışanla çalışan terapist, danışanın haftada en az iki kez market kasasında kasiyerle göz teması kurup kısa bir diyalog başlatmasını içeren bir davranış sözleşmesi imzalar. Sözleşmede, bu eylemlerin takibi için bir günlük tutulması ve hedeflere ulaşıldığında danışanın kendini hafta sonu ödüllendirmesi kuralı yer alır.
Derin Analiz
Davranışçı ve Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ekolünde kullanılan davranış sözleşmesi, edimsel koşullanma ilkelerine ve pekiştirme tarifelerine dayanır. Amaç, belirsiz terapötik hedefleri somut, gözlenebilir ve ölçülebilir eylemlere dönüştürmektir. Sözleşme; hedef davranışı, bu davranışı sergilemenin karşılığındaki olumlu sonuçları veya pekiştireçleri ve yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumundaki olası yaptırımları açıkça tanımlar. Bu mekanizma, danışanın öz-düzenleme kapasitesini artırarak içsel motivasyonun dışsal araçlarla desteklenmesini sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'bhavour') ve Latince 'contractus' (anlaşmak, sözleşme yapmak, 'contrahere' fiilinden türetilmiştir) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Danışan ile terapist arasındaki 'terapötik ittifak' veya genel tedavi planı ile karıştırılabilir; ancak davranış sözleşmesi, belirli, anlık veya kısa vadeli mikro-davranışların değişimine odaklanan nokta atışı ve operasyonel bir taahhüttür.