Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Delta Alkolizm

Delta Alcoholism

Tanım

E. M. Jellinek'in klasik alkolizm tipolojisinde yer alan, kişinin sarhoşluk yaşamadığı halde sürekli alkol tüketimine karşı biyolojik bir direnç veya tolerans geliştiremediği, özellikle Akdeniz kuşağı ülkelerinde görülen kontrol kaybı ve yoksunluk odaklı alkol bağımcılığı türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Günün ilk saatlerinden itibaren akşam yatana kadar düzenli aralıklarla düşük dozlarda alkol (örneğin gün boyu şarap) tüketmeden ellerinde titreme ve içsel huzursuzluk yaşayan, ancak yerinde veya sosyal çevresinde hiçbir zaman 'sarhoş' olarak gözlemlenmeyen 48 yaşındaki bir bireyin klinik tablosu.

Derin Analiz

Delta alkolizm, E.M. Jellinek'in çığır açan çalışmalarında tanımladığı beş temel alkolizm türünden (Alfa, Beta, Gama, Delta, Epsilon) biridir. Gama alkolizmde (Anglo-sakson ülkelerinde yaygın olan tip) epizodik kontrol kaybı ve ağır sarhoşluk nöbetleri ön plandayken, Delta alkolizmde birey genellikle sarhoşluk sınırına nadiren ulaşır; ancak vücut sürekli olarak kanda belirli bir alkol düzeyine ihtiyaç duyar. Bu durum, 'günlük içici' profilini doğurur. Nörobiyolojik düzeyde, GABAerjik ve glutamaterjik sistemlerin kronik ve kesintisiz bir şekilde etanol varlığına adapte olması söz konusudur. Birey alkolsüz kaldığında (örneğin birkaç saat içinde) tremordan otonomik hiperaktiviteye kadar uzanan şiddetli yoksunluk belirtileri (delirium tremens riski olmasa bile somatik titremeler ve anksiyete) gösterir. Sosyal açıdan işlevsellik uzun süre korunduğu için dışarıdan fark edilmesi zordur.

Etimoloji

Latince 'alcohol' (kökü Arapça 'al-kuhul') ve Yunan alfabesinin dördüncü harfi olan 'delta' ($\Delta$) simgesinin Jellinek'in tipolojisinde dördüncü varyantı belirtmek üzere bir araya gelmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Gama alkolizm ile sıklıkla karıştırılır; gama tipinde aralıklı şiddetli içki alevlenmeleri ve sarhoşluk kontrol kaybı varken, delta tipinde sürekli kullanım, sarhoş olmama ama yoksunluktan kaçınma baskısı vardır.