Egoteizm
Egotheism
Tanım
Bireyin kendi benliğini bir tanrı olarak tanımlaması ya da tanrısal niteliklerle özdeşleştirmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, hastanın evreni yarattığını, tüm doğal afetleri kendi zihinsel öfkesiyle yönettiğini iddia etmesi ve çevresindeki insanlara tapınmaları için emirler yağdırması egoteistik bir grandiyöz sanrının somut örneğidir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında egoteizm, kişinin benlik sınırlarını yitirmesi ve omnipotent (her şeye gücü yeten) fantezilerle kendini mutlak bir varlık olarak konumlandırmasıyla karakterizedir. Psikanalitik ekolde bu durum, ilkel narsisizmin yetişkinlikteki grandiyöz (büyüklük) sanrılarıyla tezahür eden aşırı bir formu olarak incelenir. DSM-5 kriterlerinde genellikle paranoid veya grandiyöz tipte şizofreni, bipolar bozukluğun manik evresi ya da narsisistik kişilik bozukluğunun şiddetli görünümlerinde gözlemlenen ego şişmesinin bir yansımasıdır. Bilişsel düzeyde ise gerçeklik test etme yetisinin bozulması ve benlik algısının nesnel gerçeklikten koparak tümel bir güç atfetmesiyle sonuçlanır.
Etimoloji
Yunanca 'autos' (kendisi, ben) ve 'theos' (tanrı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup, kelime anlamı olarak 'ben-tanrıcılık' veya benliğin ilahlaştırılması anlamına gelir.
Karıştırmayın
Jehovah kompleksi ve Mesih kompleksi ile sıklıkla karıştırılır. Mesih kompleksi bireyin kurtarıcı veya peygamber rolünü üstlenmesini içerirken, egoteizm kişinin doğrudan tanrının kendisi olduğu inancını barındırır.