Davranışsal Cinsel Terapi
Behavioral Sex Therapy
Tanım
Sağlıklı cinsel işlevselliği engelleyen davranış kalıplarını değiştirmek için davranış terapisi tekniklerini kullanan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında, yaklaşık iki yıldır cinsel kaçınma ve erektil işlev bozukluğu yaşayan bir danışana uygulanan süreçte, çiftin cinsel birleşme baskısını tamamen ortadan kaldırarak yalnızca dokunma ve duyusal farkındalığa odaklanan 'duyu odaklanma' (sensate focus) evrelerinden geçmesi sağlanmış, böylece performans kaygısının yarattığı anksiyete döngüsü kırılmıştır.
Derin Analiz
Davranışsal cinsel terapi, klasik ve edimsel koşullama ilkelerini cinsel işlev bozukluklarının tedavisine entegre eden ampirik temelli bir müdahaledir. Sorunun kaynağını bilinçdışı süreçlerde aramak yerine, doğrudan cinsel tetikleyicilerden kaçınma, eşler arası iletişim eksiklikleri veya performans kaygısını pekiştiren döngüsel davranış dizileri üzerine odaklanır. Masters ve Johnson'ın öncülük ettiği duyarsızlaştırma, odaklanma egzersizleri (sensate focus) ve aşamalı maruz bırakma gibi yöntemler, kaygı temelli cinsel engellenmeleri nötralize etmeyi hedefler. Nörobiyolojik düzeyde, bu terapötik süreçler sempatik sinir sistemi aşırı uyarılmasını baskılayarak parasempatik aktivasyonu ve dolayısıyla vazokonstriksiyon/vajinal lubrikasyon gibi fizyolojik cinsel yanıt döngülerini yeniden tesis eder.
Etimoloji
İngilizce 'behavioral' (davranışsal, Orta İngilizce 'behavour' [davranış] + Latince 'facere' [yapmak]), 'sex' (cinsellik, Latince 'sexus') ve 'therapy' (terapi, Yunanca 'therapeia' [iyileştirme, bakım]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Psikodinamik Cinsel Terapi ile karıştırılabilir; ancak psikodinamik yaklaşım çocukluk dönemi travmalarını ve bilinçdışı çatışmaları incelerken, davranışsal cinsel terapi doğrudan mevcut davranış dizilerine ve işlevsel olmayan pekiştireçlere odaklanır.