Bad Trip
Bad Trip
Tanım
Klasik halüsinojenik maddelerin kullanımı sonrasında ortaya çıkan; yoğun anksiyete, panik, paranoid düşünceler ve algısal bozulmalarla karakterize akut disforik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşında bir üniversite öğrencisi, uygun olmayan bir sosyal ortamda yüksek doz psilosibin mantar alımından iki saat sonra acil servise başvurur. Hasta, kalp krizi geçirdiğini ve zamanın durduğunu iddia ederek aşırı ajitasyon, taşikardi ve çevresindekilerin kendisine zarar vereceğine dair persecutuar (takip edilme) sanrılar sergiler. Klinik ortamda düşük uyaranlı, sessiz bir odaya alınarak, güven veren bir yaklaşım (talking down) ve gerektiğinde kısa etkili bir benzodiazepin desteği ile semptomları kontrol altına alınır.
Derin Analiz
Bad trip, serotonerjik sistemin (özellikle 5-HT2A reseptör agonizmi yoluyla) ani ve yoğun bir şekilde uyarılması sonucunda prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki entegrasyonun bozulmasıyla ortaya çıkar. Bireyin ego sınırlarının erimesi (ego death) karşısında geliştirdiği direnç, akut bir tehdit algısı yaratarak sempatik sinir sistemini (savaş-kaç tepkisi) aktive eder. Klinik olarak bu durum, kişinin dış gerçeklikle bağını koparmadan yaşadığı ağır bir derecelendirilmemiş panik veya geçici paranoid reaksiyon olarak tezahür eder. Çevresel faktörler (set ve setting) ve bireyin premorbid kişilik yapısı, deneyimin niteliğini doğrudan belirler.
Etimoloji
İngilizce kökenli bir argo ve klinik terimdir. 'Bad' (kötü, olumsuz) ve 'trip' (seyahat, yolculuk, halüsinojenik deneyim) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur; 1960'lı yılların saykodelik altkültüründe türetilmiş ve zamanla psikofarmakoloji literatürüne yerleşmiştir.
Karıştırmayın
Madde kullanım bozuklukları, şizofreni gibi primer psikotik bozukluklar ve panik atak. Ayırt edici faktör, semptomların doğrudan halüsinojenik bir maddenin farmakolojik etkisiyle tetiklenmiş olması ve madde atılımıyla birlikte genellikle gerilemesidir.