Premorbid Kişilik
Premorbid Personality
Tanım
Fiziksel bir travmanın, hastalığın veya psikiyatrik bozukluğun başlangıcından hemen önce var olan kişilik özellikleri ve psikolojik örüntüler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında paranoid şizofreni tanısıyla yatarak tedavi gören bir hastanın klinik geçmişi incelendiğinde, hastalığın akut psikotik atağından yıllar önce de aşırı içe kapanık, şüpheci, sosyal ilişkilerden kaçınan ve yalnızlığı tercih eden bir premorbid kişilik yapısına sahip olduğu görülür. Bu premorbid yapı, stresörler karşısında ego savunmalarının zayıflamasını hızlandırmıştır.
Derin Analiz
Premorbid kişilik, psikopatolojinin gelişiminde ve klinik seyrinde belirleyici bir vulnerabilite (duyarlılık) veya koruyucu faktör matrisi olarak işlev görür. Biyopsikososyal modelde, genetik yatkınlıklar ile çevresel tetikleyiciler arasındaki köprüyü oluşturur. Özellikle şizofreni, majör depresyon ve nörodejeneratif süreçlerde, premorbid dönemin işlevsellik düzeyi (sosyal uyum, akademik başarı, stresle başa çıkma kapasitesi) hem hastalığın prodromal evresinin tespitinde hem de prognozun (iyileşme hızı ve kalitesi) öngörülmesinde temel bir klinik parametredir. Klinik değerlendirmede retrospektif yanlılık (hastalık başladıktan sonra geçmişi olumsuz hatırlama eğilimi) riskini minimize etmek için, hastanın yakınlarından alınan yapılandırılmış anomali dışı geçmiş veriler (örneğin Premorbid Adjustment Scale) kritik önem taşır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Prodromal dönem ile karıştırılır; prodromal dönem hastalığın klinik olarak belirginleşmesinden önceki erken belirtiler evresidir, premorbid kişilik ise bu belirtilerden bağımsız olarak bireyin hayat boyu sergilediği temel karakter özellikleridir.
Keşfetmeye Devam Edin
Prodrom
Prodrom
Prodrome
Bir ruhsal veya fiziksel rahatsızlığın tam olarak ortaya çıkmasından hemen önce görülen erken dönem belirti ve uyarı işaretleri evresi.
İncele
Prognoz
Prognoz
Prognosis
Tıpta ve ruh sağlığı bilimlerinde, bir hastalık veya bozukluğun olası seyrinin, süresinin, şiddetinin ve nihai sonucunun profesyonel olarak öngörülmesidir.
İncele