Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Halüsinojen

Hallucinogen

Tanım

Gerçek bir dış uyarıcı olmaksızın duyusal etkiler (görsel, işitsel, koku, tat veya dokunma) üretebilme kapasitesine sahip kimyasal maddeler.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir bağlamda, kontrollü bir araştırmada psilosibin alan bir katılımcının, dışarıdan gelen fiziksel bir uyarıcı olmamasına rağmen odadaki duvarların dalgalandığını ve geometrik desenler gördüğünü bildirmesi halüsinojen etkisine örnektir.

Derin Analiz

Halüsinojenler, algı, biliş ve duygu durumunda köklü değişiklikler yaratan heterojen bir bileşik grubudur. Nörobiyolojik düzeyde, birçoğu özellikle serotonin (5-HT2A reseptör agonistleri) ve katekolamin sistemleri gibi temel nörotransmitterlerle yapısal benzerlik gösterir veya bu reseptörler üzerinden etki eder. Doğal kaynaklı olabildikleri gibi sentetik olarak laboratuvar ortamında da üretilebilirler. Beynin varsayılan durum ağını (default mode network) modüle ederek bilinç hallerinde, zaman algısında ve benlik sınırlarında çözülmelere yol açarlar.

Etimoloji

Latince 'hallucinari' (zihinsel olarak dalgalanmak, saçmalamak, hayal görmek) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Deliryantlar ve disosiyatifler ile sıkça karıştırılır; halüsinojenler gerçekliğin çarpıtılması ve duyusal taşkınlıklar yaratırken, disosiyatifler kullanıcıda çevreden ve bedenden kopma (depersonalizasyon/derealizasyon) hissi öne çıkarır.