Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kısa Psikososyal Tarama

Brief Psychosocial Screening

Tanım

Bireylerin olası psikolojik, sosyal ya da davranışsal sorunlarını tespit ederek ileri düzey değerlendirme veya müdahale gereksinimini belirleyen kısa süreli değerlendirme aracı.

Örnek Vaka / Uygulama

Pediatrik bir poliklinikte rutin kontrol için bulunan bir ergenin, okul başarısızlığı ve sosyal izolasyon belirtileri göstermesi üzerine hekim tarafından uygulanan 5 dakikalık psikososyal tarama anketi sonucunda depresyon riskinin yüksek çıkması ve uzmana sevk edilmesi.

Derin Analiz

Kısa psikososyal tarama araçları, klinik pratikte birinci basamak sağlık hizmetleri ve koruyucu ruh sağlığı bağlamında kritik bir triyaj mekanizması işlevi görür. Amaç, tam teşhis koymak değil, yüksek riskli vakaları hızlıca saptamak ve daha derinlemesine klinik mülakatlara veya psikometrik testlere yönlendirmektir. Bu tür araçların psikometrik geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinde duyarlılık (sensitivity) ve özgüllük (specificity) oranlarının yüksek olması hedeflenir. Zamanın kısıtlı olduğu klinik ortamlarda maliyet-etkin bir erken müdahale basamağı oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'brief' (kısa, özet) + Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve Latinceden gelen 'socialis' (toplumsal) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kapsamlı klinik değerlendirme (tarama sadece risk varlığını araştırır, tanı koymaz; kapsamlı değerlendirme ise derinlemesine bir inceleme ve formülasyon gerektirir).