Hastalık Fobisi
Disease Phobia
Tanım
Genel olarak hastalıklara veya belirli bir patolojiye karşı duyulan, işlevselliği bozan kalıcı ve irrasyonel korku durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir danışan, medyada yer alan nadir nörolojik hastalıklar hakkındaki haberleri okuduktan sonra, ellerinde hafif bir uyuşma hissetmiş ve bu belirtinin ALS hastalığının başlangıcı olduğuna dair sarsılmaz bir inanç geliştirmiştir. Tüm nörolojik tetkikleri temiz çıkmasına rağmen laboratuvar sonuçlarına güvenememekte, sürekli vücudunu kontrol etmekte (kompulsiyon) ve hastane hastane dolaşarak güvence arayışında (reassurance seeking) bulunmaktadır.
Derin Analiz
Hastalık fobisi, bireyin bedeninden gelen olağan somatik sinyalleri felaketleştirici bilişsel şemalarla yorumlaması sonucu ortaya çıkar. Klinik olarak spesifik fobi kategorisinde değerlendirilebileceği gibi, hipokondriyazis (hastalık hastalığı) veya obsesif-kompulsif bozukluğun (OKB) bir semptom kümesi olarak da tezahür edebilir. Bilişsel modelde, hastalar belirsizliğe tahammülsüzlük ve abartılı tehlike algısı sergilerler. Nörobiyolojik düzeyde, insula ve anterior singulat korteks gibi somatosensoriyel farkındalık merkezlerinin aşırı aktivasyonu, duyusal girdilerin yanlış işlenmesine ve amigdala tabanlı korku yanıtının tetiklenmesine zemin hazırlar.
Etimoloji
Yunanca 'nosos' (hastalık) / 'phobos' (korku, panik) köklerinden türetilmiş olup, nesnel bir tıbbi temel olmaksızın hastalanmaya duyulan kalıcı ve mantıksız korkuyu ifade eder.
Karıştırmayın
Somatik belirti bozukluğu ve hipokondriyazis ile sıkça karışır. Hastalık fobisinde odak noktası mevcut bir hastalığa yakalanma korkusu veya belirli bir patolojiden kaçınmadır; hipokondriyazis ise halihazırda vücutta ciddi bir hastalık olduğu inancını barındırır.