Cisgender
Cisgender
Tanım
Doğumda atanan biyolojik cinsiyeti ile içsel cinsiyet kimliği ve toplumsal rollerin birbiriyle uyumlu olduğu bireyleri tanımlayan çatı kavram.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, danışanın başvuru şikayetlerinin toplumsal cinsiyet kimliğiyle ilgili olmadığını doğrulamak amacıyla yapılan anamnezde, doğumda atanan erkek cinsiyeti ile kendi öznel erkeklik algısının tam bir uyum içinde olduğunu belirten bir danışanın durumu cisgender kimlik yapısına örnektir.
Derin Analiz
Cisgender kavramı, toplumsal cinsiyet çalışmaları ve klinik psikolojide ikili cinsiyet sisteminin normatif yapısını nötralize etmek ve 'normal' ile 'anormal' ikilisini dekonstrükte etmek amacıyla kullanılan analitik bir kategoridir. Biyolojik determinizm ile psikolojik kimlik arasındaki uyumu ifade eder. Klinik pratikte, cisgender bireylerin deneyimleri genellikle toplumsal cinsiyet uyumsuzluğu (gender dysphoria) veya transseksüel/transgender deneyimlerin incelenmesinde bir referans noktası olarak değil, aksine nörotipik cinsiyet kimliği gelişiminin incelenmesinde temel bir zemin olarak ele alınır. Bireyin dışsal kültürel beklentilerle içsel kimliğinin örtüşmesi, azınlık stresi (minority stress) gibi psikopatolojik risk faktörlerinden muaf olmasını sağlasa da, cinsiyet rolleri baskısının içselleştirilmesi durumunda farklı klinik görünümlere yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'cis-' (bu tarafta, bu yakada) öneki ile 'gender' (cinsiyet kimliği) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; 'trans-' (öte taraf, karşı taraf) önekinin zıttı olarak akademik literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Transgender (doğumdaki biyolojik cinsiyet ile cinsiyet kimliğinin uyuşmadığı durum) kavramı ile karıştırılır; cisgender bu durumun tam zıttı olan uyumlu hali ifade eder. Ayrıca cinsel yönelim (heteroseksüalite vb.) kavramıyla sıklıkla karıştırılsa da, cisgenderlık tamamen cinsiyet kimliğinin yapısıyla ilgilidir, kiminle ilişki yaşandığıyla değil.