Azınlık Stresi
Minority Stress
Tanım
Damgalanmış sosyal grupların üyelerinin maruz kaldığı olumsuz sosyal koşulların, önyargıların ve ayrımcılığın tetiklediği kronik fizyolojik ve psikolojik yük.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir şehre taşınan ve cinsel yönelimini iş yerinde saklamak zorunda kalan eşcinsel bir bireyin, her gün kahve molasında mesai arkadaşlarının homofobik şakalarına maruz kalmamak için sürekli izole olması, akşamları ise dışarıda el ele yürürken şiddete uğrama korkusuyla yüksek düzeyde kaygı (hipervijilans) yaşaması ve bu kronik gerilimin uyku bozuklukları ile somatik ağrılara dönüşmesi.
Derin Analiz
Azınlık stresi modeli, etnik, ırksal, cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıklarının yaşadığı ruhsal ve bedensel sağlık eşitsizliklerini açıklamakta kullanılan temel bir sosyopsikolojik çerçevedir. Bu stres türü, genel yaşam stresörlerinden farklı olarak üç katmanlı bir mekanizmayla işler: 1) Ayrımcılık ve şiddet gibi dışsal (distal) olaylar, 2) Bu olumsuzlukların tekrar yaşanacağı beklentisi ve kimliği gizleme zorunluluğundan kaynaklanan içsel (proximal) aşırı tetikte olma hali, 3) Toplumsal önyargıların birey tarafından içselleştirilmesiyle ortaya çıkan öz-damgalama (internalized homonegativity/racism). Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının kronik olarak uyarılmasına yol açarak kortizol deregülasyonuna, inflamatuar süreçlere ve nihayetinde depresyon, anksiyete, kardiyovasküler hastalıklar ile madde kullanım bozukluklarına zemin hazırlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Genel Yaşam Stresi (Günlük yaşamın getirdiği iş yükü veya finansal sıkıntılar gibi herkesi etkileyen evrensel stresörlerdir; azınlık stresi ise doğrudan kimlik temelli kronik ve yapısal bir ayrımcılıktan beslenir.)
Keşfetmeye Devam Edin
Hipervijilans
Hypervigilance
Bireyin çevresindeki olası tehditleri veya tehlikeli uyaranları saptamak üzere gösterdiği anormal derecede artmış uyanıklık ve tarama durumu.
İncele
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele