Alkolik Bellek Yitimi
Alcoholic Blackout
Tanım
Yüksek miktarda alkol tüketimine bağlı olarak, kişinin bilinci açıkken ve çevresiyle etkileşimdeyken gerçekleşen olayların hipokampal işlev bozukluğu nedeniyle sonradan hatırlanamaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Akşam iş arkadaşlarıyla dışarı çıkan ve yüksek miktarda alkol alan 34 yaşındaki bir bireyin, gece boyunca arabasını sorunsuz sürmesi, arkadaşlarıyla mantıklı sohbetler etmesi ve eve dönmesi, ancak ertesi sabah eve nasıl geldiğini ve gecenin son saatlerini tamamen hatırlayamaması tam bir en bloc bellek yitimi (blackout) vakasıdır.
Derin Analiz
Alkolik bellek yitimi, DSM-5 kapsamında doğrudan bağımlılık bozukluklarının nörogelişimsel ve nörobiyolojik bir komplikasyonu olarak ele alınır. Süreç, etanolün merkezi sinir sistemindeki nörotransmitterler üzerindeki ikili etkisiyle tetiklenir: GABAerjik sistemin potentiyasyonu (sedatif etki) ve NMDA reseptörlerinin inhibisyonu. Özellikle hipokampustaki glutamaterjik iletimin baskılanması, kısa süreli belleğin uzun süreli belleğe kodlanmasını (konsolidasyon) engeller. Kişi bu süreçte yürütücü işlevlerini sürdürebilir, araç kullanabilir veya sosyal etkileşimlerde bulunabilir; dışarıdan bakıldığında sarhoş olduğu anlaşılmayabilir. Ancak beyin, bu anları kalıcı bellek izlerine dönüştüremediği için 'en bloc' (tam) veya 'fragmentary' (parçalı/hatırlatıldığında hatıra parıltıları gelen) amnezi türleri ortaya çıkar.
Etimoloji
İngilizce 'alcoholic' (alkolle ilgili, Latinen aş-şarāb kökünden) ve 'blackout' (elektrik kesintisi, görme veya bilinç kaybı anlamındaki birleşik isim) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Bayılma (passing out) ile sıklıkla karıştırılır. Bayılmada bilinç kapanır ve kişi çevresiyle iletişimini tamamen keser; bellek yitiminde ise bilinç açıktır, kişi etkindir ancak beyin anı kaydetmez.