Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Maliyet-etkinlik Analizi

Cost-effectiveness Analysis

Tanım

Alternatif müdahale veya programların ekonomik maliyetlerini, elde edilen klinik veya sağlamsal çıktı birimleriyle (örneğin kazanılan yaşam yılı) kıyaslayan nicel bir değerlendirme yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Depresyon tedavisinde yeni bir bilişsel davranışçı terapi (BDT) protokolünün, standart farmakoterapiye kıyasla ne kadar maliyetli olduğunu ve hastanın depresyon ölçeğindeki her 1 puanlık düşüşün sisteme maliyetini hesaplamak için maliyet-etkinlik analizi uygulanır.

Derin Analiz

Sağlık ekonomisi ve klinik psikolojide kaynak tahsisinin optimize edilmesi amacıyla kullanılan maliyet-etkinlik analizi (MEA), parasal olmayan klinik sonuçların birim maliyetini hesaplar. Maliyet-fayda analizinden temel farkı, çıktının parasal karşılığını (örneğin kurtarılan dolar miktarını) aramaması; bunun yerine doğal birimler (kazanılan yaşam süresi, semptom skorlarındaki azalma) üzerinden oransal bir etkinlik skoru sunmasıdır. Analiz, ICER (Incremental Cost-Effectiveness Ratio - Artımlı Maliyet-Etkinlik Oranı) metriği ile iki alternatif müdahale arasındaki maliyet ve etki farklarının oranlanmasıyla matematikselleştirilir.

Etimoloji

Latince 'costare' (mal olmak, masraf etmek) + 'efficere' (gerçekleştirmek, sonuç almak) ve Yunanca 'analysis' (çözümleme, parçalara ayırma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Maliyet-fayda analizi (tüm çıktıların ve maliyetlerin doğrudan parasal değerle ifade edilmesi) ve maliyet-yarar analizi (QALY gibi yaşam kalitesi odaklı endekslerin kullanılması) ile sıklıkla karıştırılır.