Genetik Test
Genetic Testing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Huntington hastalığı öyküsü olan bir ailenin bireyi, semptomlar henüz ortaya çıkmadan presemptomatik genetik test yaptırmaya karar verir. Çıkan pozitif sonuç, bireyin kariyer planlamasını, çocuk sahibi olma kararını ve yaşam perspektifini kökten değiştireceği için süreç öncesinde ve sonrasında klinik psikolog eşliğinde genetik danışmanlık alınmasını gerektirir.
Derin Analiz
Genetik testler, moleküler düzeyde biyolojik çeşitliliği ve mutasyonları inceleyerek prediktif (öngörücü) ve tanısal tıp alanında kritik bir rol oynar. Süreç, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR), dizileme (sequencing) ve mikroarray teknolojileri gibi laboratuvar yöntemleriyle yürütülür. Klinik psikoloji ve genetik danışmanlık bağlamında, bu testlerin sonuçları bireylerde ciddi anksiyete, varoluşsal krizler, suçluluk duyguları veya yaşam tarzı değişikliklerine yol açabilir. Bu nedenle biyoetik ilkeler (özerklik, yararlılık, zarar vermeme) çerçevesinde psikososyal değerlendirme ile birlikte yürütülmesi zorunludur.
Etimoloji
Latince 'genesis' (köken, doğum, oluşum) kelimesinden türetilen 'gen' kökü ile İngilizce 'test' (deneme, sınama, inceleme) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Genetik tarama (genetic screening), belirli bir popülasyondaki asemptomatik bireyleri risk altında olanları ayırmak için taranmasını ifade ederken; genetik test (genetic testing), genellikle belirli bir semptom, aile öyküsü veya şüphe üzerine bireysel düzeyde tanı koymak veya riski doğrulamak amacıyla yapılır.