Kirpik Bulgusu
Eyelash Sign
Tanım
Kirpiklerin nazikçe uyarılmasına karşı göz kapağının verdiği motor tepki olup, organik ile fonksiyonel bilinç kaybını ayırt etmede kullanılan klinik bir muayene bulgusudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise bilinci kapalı olarak getirilen 28 yaşındaki kadın hasta, hiçbir verbal ve ağrılı uyarıya yanıt vermemektedir. Nöroloji uzmanı, hastanın kirpiklerine parmağıyla nazikçe dokunduğunda hastanın göz kapaklarında hafif bir titreme ve kapanma direnci gözlemler. Organik bir beyin sapı lezyonu veya anoksik komada bu koruyucu göz kapağı hareketinin olmaması beklenirken, kirpik bulgusunun pozitif saptanması tablonun fonksiyonel/psikojenik kökenli olduğuna işaret eder.
Derin Analiz
Nöropsikiyatri ve klinik semiyolojide, hastanın bilincinin kapalı olduğu iddia edilen durumlarda (özellikle psödosöbetler, konversiyon bozukluğu veya fonksiyonel nörolojik belirti bozukluklarında) kullanılan pratik bir ayırt edici testtir. Klinisyen hastanın kirpiklerine hafifçe dokunduğunda veya çektiğinde, gerçek bir komada (organik etiyoloji) otonom veya koruyucu refleks yanıt alınamazken; psikojenik veya fonksiyonel bilinç kayıplarında hastalar istemsiz ya da istemli bir göz kırpma veya direnç refleksi gösterirler. Bu durum, subkortikal beyin sapı reflekslerinin durumunu ve hastanın simüle edilen ya da dissosiyatif bilincinin katmanlarını anlamak açısından kritik bir yatak başı göstergesidir.
Etimoloji
İngilizce 'eyelash' (kirpik, Eski İngilizce 'eȝe' [göz] + 'læps' [tel]) ve 'sign' (bulgu, Latince 'signum' [işaret, alamet]) kelimelerinin birleşiminden oluşan klinik bir semiyoloji terimidir.
Karıştırmayın
Kornea refleksi (trinajviter ve fasiyal sinir arkını test eden daha derin bir koruyucu refleks) ile sıklıkla karıştırılır; kirpik bulgusu ise daha yüzeyseldir ve özellikle fonksiyonel durumların saptanmasında ayırt edicidir.