Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dönüşüm Terapisi

Change Therapy

Tanım

Bireylerin cinsel yönelimlerini veya cinsiyet kimliklerini heteroseksüel veya cisgender normlara dönüştürmeyi iddia eden, kanıta dayalı olmayan ve psikiyatrik kuruluşlarca tamamen reddedilen sözdebilimsel uygulamalar bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

On sekiz yaşındaki bir bireyin ailesinin baskısıyla başvurduğu sözde danışmanlık seanslarında, eşcinsel arzularının bastırılması için aversif koşullama (elektrik şoku veya bulantı yaratan kimyasallar) ya da suçluluk temelli telkinlere maruz bırakılması ve bunun sonucunda derin bir özgüven kaybı ile klinik depresyon geliştirmesi.

Derin Analiz

Tarihsel olarak arkaik psikanalitik teorilerin ve dini dogmaların kesişim kümesinde şekillenen bu uygulamalar, günümüzde APA tarafından 'cinsel yönelim değiştirme çabaları' (SOCE) veya 'cinsiyet kimliği değiştirme çabaları' (GICE) olarak adlandırılmaktadır. Nörobiyolojik ve psikolojik araştırmalar, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğinin patolojik birer bozukluk olmadığını, dolayısıyla 'tedavi' veya 'dönüşüm' gerektirmediğini net bir şekilde ortaya koymuştur. Uygulanan sözde yöntemler, bireylerde ağır anksiyete, depresyon, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve yüksek intihar oranları gibi kalıcı psikopatolojik hasarlara yol açmaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'conversion' (Latince 'conversio': dönüştürme, değiştrme) ve 'therapy' (Yunanca 'therapeia': iyileştirme, bakım) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; ancak bilimsel bağlamda iyileştirme amacı taşımayan ideolojik bir manipülasyonu ifade eder.

Karıştırmayın

Kanıta dayalı psikoterapi yaklaşımları (örn: Bilişsel Davranışçı Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi). Temel fark, bilimsel terapilerin bireyin kimliğini değiştirmeyi değil, onun kendi gerçekliğiyle barışık, işlevsel ve sağlıklı bir yaşam sürmesini hedeflemesidir.