Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İffet

Chastity

Tanım

Yasadışı cinsel ilişki veya genişletilmiş tanımıyla her türlü cinsel aktiviteden kaçınma durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetiştirildiği katı dini ve kültürel çevre nedeniyle en ufak bir cinsel dürtüyü dahi ahlaki bir çöküntü olarak algılayan ve bu nedenle tüm romantik ve fiziksel yakınlaşma ihtimallerinden tamamen kaçınan bir bireyin klinik değerlendirmesidir.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve davranış bilimleri bağlamında iffet (chastity), bireyin dürtü kontrolü, ahlaki değerler sistemi ve toplumsal normlar çerçevesinde cinsel arzularını bastırma veya erteleme kapasitesini ifade eder. Dinî ve kültürel ekollerde yalnızca davranışsal bir perhiz değil, aynı zamanda bilişsel düzeyde saf olmayan düşüncelerden arınma çabası olarak ele alınır. Psikanalitik kuramda libido enerjisinin yüceltilmesi (sublimation) mekanizmasıyla doğrudan ilişkili olabilmekle birlikte, patolojik düzeyde aşırı katı süperego baskısının bir yansıması veya nevrotik bir kaçınma davranışı olarak da gözlemlenebilir.

Etimoloji

Latince 'castus' (saf, temiz, lekesiz) sıfatından türetilmiş olup, Orta İngilizceye 'chastite' formunda geçmiştir.

Karıştırmayın

Celibacy (bekârlık/gönüllü cinsel perhiz) ile sıklıkla karıştırılır; celibacy daha çok evlilikten veya cinsel ilişkiden dini/kişisel bir kararla uzak durmayı ifade ederken, chastity daha geniş bir saflık ve yasaklanmış ilişki/dürtü kontrolü spektrumunu kapsar.