Antikathexis
Countercathexis
Tanım
Egonun, kabul edilemeyen dürtülerin, arzuların veya anıların bilinç yüzeyine çıkmasını engellemek amacıyla libidinal enerjiye karşı konumlandırdığı psikolojik direnç ve savunma mekanizması.
Örnek Vaka / Uygulama
Travmatik bir çocukluk anısını bilinçaltında tutmaya çalışan bir bireyin, yoğun bir öfke veya yas hissetmesi beklenen durumlarda sürekli olarak aşırı neşeli ve kayıtsız davranması, egonun acı verici gerçeğe karşı geliştirdiği antikathexis yatırımıdır.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramın yapısal modelinde antikathexis, id tarafından üretilen ilkel ve yıkıcı dürtülerin (cathexis) bilinçli zihne sızmasını önlemek için ego ya da süperego tarafından harcanan karşı-enerji yatırımıdır. Bu süreç, enerjisel bir dengeleme mekanizması olarak çalışır; bastırma (repression) sürecinin sürdürülebilmesi için sürekli bir zihinsel iş gücü ve libidinal maliyet gerektirir. Nöropsikolojik ve bilişsel düzeyde, ketleme kontrolünün (inhibitory control) ve prefrontal korteksin dürtü yönetimindeki erken psikanalitik metaforik karşılığıdır. Antikathexis başarısız olduğunda, bastırılan materyal semptomlar, dil sürçmeleri veya anksiyete olarak geri döner.
Etimoloji
Fransızca ve Almanca kökenli psikanalitik terminolojiden türetilmiştir; Latince 'contra-' (karşı, zıt) ve Yunanca 'kathexis' (enerji yatırımı, haznede tutma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Cathexis (enerji yatırımı) ile karıştırılır; cathexis dürtünün nesneye yönelmesini sağlayan libidinal yatırımken, antikathexis bu yatırımın bilinç alanına ulaşmasını engelleyen karşıt güçtür.