Toplum Temelli Katılımcı Araştırma
Community-based Participatory Research
Tanım
Araştırmacılar ile topluluk üyelerinin bir projenin tüm aşamalarında ortak olarak karar aldığı, eşitlikçi ve eylem odaklı bir araştırma yaklaşımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Düşük gelirli bir mahallede artan madde bağımlılığı oranlarını incelemek isteyen bir üniversite ekibinin, dışarıdan monologik anketler uygulamak yerine mahalle sakinleri, yerel liderler ve sağlık çalışanlarıyla bir danışma kurulu kurarak araştırma sorularını birlikte belirlemesi ve elde edilen verileri doğrudan yerel rehabilitasyon politikalarını şekillendirmek için kullanması.
Derin Analiz
Toplum Temelli Katılımcı Araştırma (CBPR), geleneksel hiyerarşik araştırma paradigmarını radikal bir şekilde reddederek bilgi üretim sürecini demokratikleştirir. Halk sağlığı, klinik psikoloji ve sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan bu yöntem, marjinalize edilmiş veya dezavantajlı grupların sesini duyurmayı hedefler. Süreç, topluluğun kendi sorunlarını tanımlamasından veri toplama araçlarının geliştirilmesine, analizden bulguların pratik politik müdahalelere dönüştürülmesine kadar her evrede tam bir ortaklık gerektirir. Yalnızca gözlemlemeyi değil, aynı zamanda toplumsal değişimi ve güçlendirmeyi (empowerment) tetikler.
Etimoloji
İngilizce 'community' [topluluk, ortak yaşam alanı] + 'based' [dayanan] + Latince 'participare' [paylaşmak, katılmak] kelimelerinin birleşiminden oluşan, akademik ve toplumsal işbirliğini niteleyen bileşik bir terim.
Karıştırmayın
Geleneksel Etnografi (gözlemcinin dışarıdan içeriye baktığı, topluluğun araştırma nesnesi olduğu yaklaşım) ile sıklıkla karıştırılır; CBPR'de ise topluluk bir nesne değil, eşit bir özne ve ortak araştırmacıdır.