Ortaklık
Communality
Tanım
Faktör analizinde, bir değişkenin toplam varyansının, setteki diğer tüm değişkenlerle paylaşılan ortak faktörler tarafından açıklanan oranı.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacının bir zeka testinde 'sözel akıcılık' maddesinin ortaklık (communality) değerini 0.85 bulması, bu maddenin ölçtüğü varyansın %85'inin testin genel ortak faktörleri (örneğin genel zeka) tarafından açıklandığını, sadece %15'inin maddeye özgü hata veya benzersizlik payı barındırdığını kanıtlar.
Derin Analiz
Faktör analizinin matematiksel temelinde, bir gözlenen değişkenin varyansı iki bileşene ayrılır: ortak varyans (communality, $h^2$) ve özgül/hata varyansı (uniqueness). $h^2$ katsayısı 0 ile 1 arasında değer alır. 1'e yaklaşan bir communality değeri, ilgili değişkenin ortak faktörler tarafından neredeyse hatasız bir şekilde temsil edildiğini, yani değişkenin ölçüm gücünün büyük kısmının modeldeki ana eksenler tarafından açıklandığını gösterir. Düşük değerler ise değişkenin ya zayıf ölçüldüğünü ya da diğer değişkenlerle anlamlı bir ortak payda oluşturmadığını imler.
Etimoloji
Latince 'communis' (ortak, müşterek) kelimesinden türetilmiştir; istatistiksel literatürde ortak varyansı temsil eder.
Karıştırmayın
Özgünlük (uniqueness) ile karıştırılır; özgünlük değişkenin açıklanamayan veya kendine ait varyansını ifade ederken, ortaklık model tarafından yakalanan varyans oranını gösterir.