Hata Varyansı
Error Variance
Tanım
Ölçülen puanlardaki, bağımlı değişkeni etkileyen ancak bağımlı veya kontrollü bağımsız değişkenler dışındaki dışsal etkenlerden kaynaklanan rastgele dalgalanma ve değişkenlik miktarı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bellek testinin uygulandığı laboratuvar ortamında dışarıdan gelen ani bir siren sesinin katılımcıların tepki sürelerini etkilemesi ve bu durumun veri setine rastgele bir dalgalanma olarak yansıması, hata varyansının somut bir örneğidir.
Derin Analiz
İstatistiksel modellemede ve psikometrik ölçümlerde hata varyansı, sistematik olmayan ve öngörülemeyen gürültünün matematiksel karşılığıdır. Ölçüm araçlarının hassasiyetsizliği, katılımcıların anlık yorgunluk veya motivasyon dalgalanmaları gibi kontrol edilemeyen dışsal etmenlerden beslenir. Varyans analizi (ANOVA) gibi test istatistiklerinde, F oranının paydasını oluşturarak manipülasyonun etkisini izole etmede temel bir referans noktası işlevi görür. Yüksek hata varyansı, istatistiksel gücü düşürür ve tip II hata olasılığını artırır.
Etimoloji
Latince 'errare' (sapmak, yoldan çıkmak) kökünden türetilen 'error' (hata) ile Latince 'variare' (farklılaştırmak, değiştirmek) fiilinden evrilen 'variance' (varyans/değişkenlik) terimlerinin birleşimi.
Karıştırmayın
Sistematik varyans ile sıklıkla karıştırılır; sistematik varyans bağımsız değişkenin kasıtlı manipülasyonundan veya bilinen bir karıştırıcı değişkenden kaynaklanırken, hata varyansı tamamen rastgele ve kontrol dışı gürültüyü ifade eder.