Beyondizm
Beyondism
Tanım
Raymond B. Cattell tarafından evrim teorisine dayanılarak geliştirilen ve evrimsel süreçlerin insanlığın ilerlemesini yönlendirmesi gerektiğini savunan seküler bir felsefi sistem.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir toplumun sosyal politika geliştirirken ekonomik yardımları sadece zayıf olanı korumak yerine, rekabet gücünü ve yenilikçi kapasiteyi artıran bireyleri ödüllendirecek şekilde yapılandırması gerektiği yönündeki argümanlar, beyondist felsefi temellere örnek teşkil edebilir.
Derin Analiz
Beyondizm, evrimsel biyolojinin etik ve sosyopolitik alanlara uyarlanması çabasının bir ürünüdür. Cattell, doğal seçilimin sadece biyolojik düzeyde değil, medeniyetler ve kültürler arasında da işlemesi gerektiğini öne sürmüştür. Bu perspektife göre, insanlığın evrimsel gelişimini hızlandıran her türlü kültürel ve sosyal uygulama 'iyi', bu süreci engelleyenler ise 'kötü' olarak kategorize edilir. Medeniyetler arası rekabetin serbest bırakılması gerektiğini savunan bu yaklaşım, gönüllü öjenik (eugenics) politikalarına verdiği destek nedeniyle bilim dünyasında ve sosyolojide büyük tartışmalara yol açmış, ırkçılık ve sosyal Darwinizm suçlamalarıyla karşı karşıya kalmıştır. Psikometrik ve bireysel farklılıklar literatüründe çığır açan Cattell'in bu makro-sosyal teorisi, bilimsel etiğin sınırları ve evrimsel determinizmin tehlikeleri bağlamında ele alınır.
Etimoloji
İngilizce 'beyond' [ötesinde, öte] ve '-ism' [ek, öğreti] eklerinin birleşiminden oluşan, Raymond B. Cattell tarafından türetilmiş yeni bir kavram kökeni.
Karıştırmayın
Sosyal Darwinizm ile sıklıkla karıştırılır; Sosyal Darwinizm mevcut toplumsal hiyerarşileri doğal kabul edip laissez-faire kapitalizmi savunurken, Beyondizm bilinçli ve tasarlanmış evrimsel bir yönlendirme ve yeni bir etik sistem kurma iddiası taşır.