Sosyal Darwinizm
Social Darwinism
Tanım
Charles Darwin'in doğal seçilim teorisinin insan toplumlarına yanlış ve indirgemeci bir şekilde uyarlanmasıyla, güçlünün hayatta kalmasını ve eşitsizlikleri meşrulaştıran gözden düşmüş ideolojik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
19. yüzyıl sonlarında sanayileşmiş ülkelerdeki işverenlerin, 'zayıf ve yetersiz' olarak nitelendirdikleri işçilerin yoksulluk ve kötü çalışma koşullarını kendi biyolojik yetersizliklerinin bir sonucu olarak görüp devlet müdahalesini veya sosyal yardımları 'doğal dengeyi bozar' gerekçesiyle reddetmesi.
Derin Analiz
Sosyal Darwinizm, 19. yüzyılın sonlarında Herbert Spencer öncülüğünde şekillenen, biyolojik evrim yasalarının sosyolojik ve ekonomik düzene doğrudan aktarılabileceğini savunan bir ideolojidir. Bilimsel bir metodolojiden ziyade, toplumsal tabakalaşmayı, emperyalizmi, sömürgeciliği ve öjeni (eugenics) politikalarını haklı çıkarmak amacıyla kullanılan dogmatik bir çerçevedir. Bireyler veya uluslar arasındaki rekabetin 'en uygun olanın hayatta kalması' (survival of the fittest) ilkesiyle yönetildiği iddiası, tarihsel süreçte dezavantajlı grupların marjinalleşmesine ve ırkçı politikaların akademik kisve altında aklanmasına zemin hazırlamıştır. Modern sosyoloji, antropoloji ve biyoloji, kültürün ve toplumsal yapının biyolojik determinizmle açıklanamayacağını kanıtlayarak bu teoriyi geçersiz kılmıştır.
Etimoloji
Fransızca 'social' [toplumsal] (Latince 'socius' [arkadaş, ortak] kökünden) ve İngilizce doğabilimci Charles Darwin'in soyadından türetilen '-ism' [akım, öğreti] ekinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Evrimsel Biyoloji ve Evrimsel Psikoloji. Evrimsel biyoloji, genetik ve fenotipik adaptasyonları ampirik verilerle incelerken; Sosyal Darwinizm, biyolojik kavramları ideolojik bir araç olarak toplumsal hiyerarşilere ve politikalara uyarlayan sözde-bilimsel bir dünya görüşüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Doğal Seçilim
Doğal Seçilim
Natural Selection
Çevresel baskılar karşısında avantaja sahip kalıtsal özellikler barındıran bireylerin hayatta kalma ve üreme başarısının artmasıyla popülasyonun genetik yapısının nesiller boyu değiştiği temel evrimsel mekanizma.
İncele
Biyolojik Determinizm
Biyolojik Determinizm
Biological Determinism
İnsan davranışının, zekasının ve psikolojik özelliklerinin tamamen genetik ve fizyolojik yapılar tarafından belirlendiğini, çevrenin ise bu potansiyelin yalnızca görünürlük kazanması için pasif bir zemin sunduğunu savunan yaklaşım.
İncele