Danışıklı Evlilik
Collusional Marriage
Tanım
Eşlerden birinin aşırı, düzensiz veya yasadışı davranışlarda bulunduğu, diğer eşin ise dışarıdan pasif bir kurban veya şehit rolü oynarken bu durumu örtülü bir şekilde onayladığı veya kapattığı dysfunctional evlilik biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratiğinde, eşinin sürekli olarak mali dolandırıcılık yapıp borç batağına saplanmasına rağmen 'Ben ne yapayım, o çok saf ve iyi niyetli bir kurban' diyerek onun tüm yasal süreçlerini gizleyen, borçlarını ödeyen ve suç ortaklığı yapar gibi delilleri yok eden bir eşin sergilediği davranış tam olarak bu dinamiktir.
Derin Analiz
Sistemik aile terapisi ve psikodinamik perspektiften bakıldığında, danışıklı evlilik, çiftler arasındaki nevrotik tamamlayıcılığın (complementarity) patolojik bir tezahürüdür. Burada açık bir fail-kurban ikiliği gibi görünen durum, aslında bilinçdışı bir ortaklığın ürünüdür. Birinci eş (fail/aktör) dürtüsel veya yıkıcı eylemlerini hayata geçirirken, ikinci eş (örtülü destekçi/şehit) bu süreçten dolaysız bir ikincil kazanç (secondary gain) elde eder; mağdur rolü sayesinde ahlaki üstünlük kurar, ilgi çeker veya terk edilme kaygısını kontrol altına alır. Bu ilişki dinamiği, bireylerin kendi içsel çatışmalarını dışsal bir sahneye taşıyarak evlilik bağı üzerinden stabilize etme çabasını yansıtır ve dışarıdan gelen müdahalelere karşı son derece dirençlidir.
Etimoloji
Latince 'cum-' (birlikte) ve 'ludere' (oynamak, oyun oynamak) fiillerinden türetilen 'collusio' (danışıklı dövüş, gizli anlaşma) kelimesi ile İngilizce 'marriage' (evlilik) sözcüğünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Marital skew (evlilik çarpıklığı) ile sıklıkla karıştırılır; marital skew'da bir eşin ağır psikopatolojisi diğer eş tarafından hoş görülür ve evlilik bu temelde dengelenir, ancak danışıklı evlilikte aktif bir suç ortaklığı ve örtbas etme davranışı esastır.