Dinamik Model
Dynamic Model
Tanım
Psikanalitik kuramda kişiliğin, davranıştaki motivasyonun ve duygusal bozuklukların temelinde yatan bilinçdışı dürtülerin ve içgüdülerin etkileşimini savunan metapsikolojik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, mantıksal bir nedeni olmaksızın aniden gelişen şiddetli bir anksiyete atağı yaşayan bir danışanın, bilinçdışındaki kabul edilemez saldırgan dürtülerin ego tarafından bastırılması ve bu enerjinin bedensel belirtiler (konversiyon) veya panik yoluyla dışa vurumu dinamik modelle açıklanır.
Derin Analiz
Freudyen metapsikolojinin yapı taşlarından biri olan dinamik model, zihinsel aygıtın sürekli bir enerji akışı, çatışma ve denge arayışı içinde olduğunu öngörür. Bu perspektife göre psişik aparat, id, ego ve süperego arasındaki bitmek bilmeyen dinamik gerilimlerle şekillenir. Zihinsel enerjinin (libido ve yıkıcı dürtüler) bastırılması, yer değiştirmesi veya yüceltilmesi gibi savunma mekanizmalarıyla kanalize edilmesi, gözlemlenebilir insan davranışının ve psikopatolojinin temel belirleyicisidir. Bilişsel bilimler ve modern nörobiyoloji bu kavramı doğrudan bir enerji ekonomisi olarak kabul etmese de, bilinçdışı motivasyonel süreçlerin ve duygulanımın regülasyonu bağlamında tarihsel ve kavramsal temeller sağlamaya devam etmektedir.
Etimoloji
Latince 'dynamicus', Eski Yunanca 'dynamis' (güç, kudret, potansiyel enerji) kelimesinden türetilmiş olup, psikodinamik teorideki zihinsel enerjinin hareketini ve çatışmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Topografik model (zihnin bilinç, bilinçöncesi ve bilinçdışı katmanlarını inceler; dinamik model ise bu katmanlar arasındaki çatışan güçleri ve dürtüleri odak alır) ve ekonomik model (enerjinin dağılımı ve niceliğiyle ilgilenir).