Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ego-distonik Eşcinsellik

Ego-dystonic Homosexuality

Tanım

Bireyin kendi eşcinsel yöneliminden veya cinsel uyarılma örüntüsünden rahatsızlık duyması, bu durumu istemediğini belirtmesi ve buna eşlik eden kalıcı bir içsel huzursuzluk yaşaması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşında bir erkek danışan, karşı cinsten cinsel uyarılma sağlayamaması ve aynı cinsten bireylere karşı kalıcı bir çekim duymasına rağmen, ailesinin ve dini inançlarının bu yönelimi kesin bir dille reddetmesi nedeniyle yoğun bir suçluluk, yalnızlık ve depresyon belirtileriyle kliniğe başvurur. Danışanın 'Bu arzularımdan nefret ediyorum, ben böyle biri olmak istemiyorum' şeklindeki ifadeleri, durumun ego-distonik niteliğini açıkça ortaya koyar.

Derin Analiz

Tarihsel olarak psikodinamik ve psikiyatrik sınıflandırmalarda (özellikle DSM-III döneminde) yer bulmuş olan bu kavram, cinsel yönelimin kendisinden ziyade, bireyin bu yönelime karşı geliştirdiği ego savunmalarını ve içsel çatışmaları merkeze alır. Bireyin bilinçli benlik tasviri ile (ego-syntonic olmayan) cinsel dürtüleri arasındaki uzlaşmazlık, kronik bir distres, utanç, anksiyete ve depresif semptomatolojiye zemin hazırlar. Modern psikopatoloji ve cinsel sağlık yaklaşımlarında eşcinselliğin bir hastalık olmadığını kabul etmekle birlikte, bireyin yaşadığı sosyokültürel baskılar, dizektif içselleştirilmiş homofobi veya kimlik uyumsuzluğu bağlamında klinik danışmanlık gerektiren bir uyum problemi olarak ele alınır.

Etimoloji

Latince 'ego' (benlik) + Yunanca 'dys-' (bozuk, zor, olumsuz) + 'tonos' (gerginlik, uyum) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Benliğin özdeksel yapılarıyla çatışma halindeki dürtü veya yönelim durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Ego-sintonik (ego-syntonic) eşcinsellik ile karıştırılır; ego-sintonik durumda birey yönelimiyle barışıktır ve kimliğiyle uyumlu yaşar. Ego-distonik durumda ise yönelimin kendisi değil, bireyin bu yönelime karşı gösterdiği ruhsal direnç ve çatışma esastır.