Günlük Stres Faktörü
Daily Stressor
Tanım
Fiziksel ve zihinsel sağlığı etkileyen, esenliği tehdit eden iş yoğunluğu, mali baskı veya aile içi anlaşmazlıklar gibi normatif ve rutin günlük olaylardır.
Örnek Vaka / Uygulama
Sabah işe yetişmeye çalışırken trafikte uzun süre kalmak, ardından iş yerinde son teslim tarihi yaklaşan baskı dolu bir projeyle karşılaşmak ve akşam ev bütçesini denkleştirmeye çalışırken yaşanan maddi sıkıntılar silsilesi birer günlük stres faktörüdür.
Derin Analiz
Günlük stres faktörleri, akut travmatik olayların aksine, bireylerin yaşamlarında sıklıkla tekrar eden düşük veya orta şiddetli mikro-stresörlerdir. Lazarus ve Folkman'ın bilişsel değerlendirme modeli çerçevesinde, bu faktörlerin birikimli etkisi (kümülatif yük), allostatik yükü artırarak kronik fizyolojik yıpranmaya zemin hazırlar. Hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) aksının ve sempatik sinir sisteminin sık aralıklarla uyarılmasına neden olarak immün sistem fonksiyonlarını baskılayabilir ve psikopatolojilerin (örneğin yaygın anksiyete bozukluğu, majör depresyon) ortaya çıkışında tetikleyici rol oynayabilir.
Etimoloji
İngilizce 'daily' (günlük, günden güne) sözcüğü ile Orta İngilizce ve Eski Fransızca kökenli 'stress' (baskı, zorlama, Latince 'strictus' [gerilmiş] sözcüğünden türeme) ve Latin kökenli 'strictor' (geren, baskılayan) terimlerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Travmatik Yaşam Olayları (travmatik olaylar ani, beklenmedik ve yaşam tehdidi içeren makro düzeydeki durumlardır; günlük stres faktörleri ise rutin ve normatiftir).