Öfke Evresi
Anger Stage
Tanım
Elisabeth Kübler-Ross'un yas sürecinin beş aşamasından ikincisi olup; bireyin yaklaşan ya da gerçekleşen kayıp, ölüm veya travma karşısında duyduğu derin öfke, kırgınlık ve isyan tepkileriyle karakterize edilen bir adaptasyon evresidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Terminal evre kanser tanısı alan 54 yaşındaki bir hastanın, tedavisini geciktirdiği iddiasıyla hemşirelere bağırıp çağırması, eşine 'Neden beni koruyamadın?' diye isyan etmesi ve hastane odasındaki eşyaları fırlatması bu evrenin tipik bir klinik örneğidir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve tanatoloji bağlamında öfke evresi, inkar mekanizmasının çözülmeye başlamasıyla birlikte yüzeye çıkan yoğun duygusal enerjinin dışavurumudur. Birey, gerçekliğin kaçınılmazlığıyla yüzleştiğinde ortaya çıkan acizlik hissini maskelemek veya bu haksız duruma karşı bir kontrol alanı yaratmak için öfkeyi yönlendirir. Bu öfke, kendiliğinden ölüme, yakınlara, sağlık çalışanlarına ve hatta ilahi güçlere yönelebilir. Nörobiyolojik düzeyde, amigdalanın hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin bu dürtüyü düzenlemede zorlandığı, sempatik sinir sisteminin ise sürekli bir 'savaş ya da kaç' yanıtı ürettiği bir homeostatik dengesizlik halidir.
Etimoloji
İngilizce 'anger' (Latince 'angere' [boğmak, daraltmak, sıkıntı vermek] kökünden evrilmiştir) ve 'stage' (Latince 'staticum' [durak, basamak] kökünden türetilmiştir) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Pazarlık evresi (bargaining) ile sıkça karıştırılır; pazarlıkta suçluluk ve geleceği değiştirmek için koşul öne sürme baskınken, öfke evresinde mevcut duruma isyan ve haksızlık algısı ön plandadır.