Yönlendirici Lider
Directive Leader
Tanım
Grubun planlama, etkinlik ve karar alma süreçlerini aktif bir şekilde yöneten, yapılandırılmış müdahalelerde bulunan grup lideri.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sosyal kaygı grubu terapisinde, yönlendirici liderin seansın başında 'Bugün her üyeden geçen hafta maruz kaldığı en zorlu sosyal durumu anlatmasını ve ardından bilişsel yeniden yapılandırma tekniklerini uygulamamızı istiyorum' şeklinde net bir yönerge vermesi ve konuşma sürelerini denetlemesi.
Derin Analiz
Yönlendirici lider, özellikle grup terapilerinde ve örgütsel psikolojide etkileşimin seyrini belirleyen, üyelere spesifik görevler atayan ve sözlü yorumlar ile tavsiyeler sunan merkezi bir otorite figürüdür. Liderlik psikolojisinde bu tutum, belirsizliği azaltma ve üyelerin görev odaklı performansını artırma potansiyeline sahipken, aynı zamanda grubun özerkliğini kısıtlama ve grup içi bağımlılığı tetikleme riski taşır. Lewin'in klasik liderlik stilleri sınıflandırmasında otokratik veya otoriter yaklaşıma yakın durmakla birlikte, buradaki temel odak noktası cezalandırma değil, yapılandırma ve rehberlik etmektir. Bilişsel ve davranışçı grup terapilerinde yapının korunması ve hedeflere hızlı ulaşılması açısından sıklıkla tercih edilir.
Etimoloji
Latince 'dirigere' (düzenlemek, düzeltmek, kılavuzluk etmek) fiilinden türetilen 'dirigo' kökü ile İngilizce 'leader' (önder, lider) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Yönlendirmeyen (nondirective / demokratik) lider ile karıştırılır; yönlendirmeyen lider gruptaki etkileşime müdahale etmez, yorum yapmaz ve sürecin grup tarafından doğal akışında şekillenmesine izin verir.