Muharebe Stresi Tepkisi
Combat Stress Reaction (CSR)
Tanım
Askeri operasyonlar sırasında yaşanan travmatik olaylara karşı hafiften şiddetliye kadar değişebilen psikolojik ve fizyolojik tepki bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir havan topu saldırısının ardından bir piyade erinde ani donakalma, konuşma güçlüğü, aşırı irkilme tepkisi, koordinasyon kaybı ve çevreden kopma gözlenmesi; erin fiziksel bir yarası olmamasına rağmen operasyonel görev yapamayacak düzeyde bilişsel ve duygusal kilitlenme yaşaması.
Derin Analiz
Muharebe stresi tepkisi (CSR), bireyin hayatta kalma eşiğini zorlayan savaş koşullarının amigdala ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı üzerindeki yoğun aşırı yüklenmesi sonucu ortaya çıkar. Savaş alanının kronik belirsizliği, ölüm korkusu ve kayıp, sempatik sinir sisteminin kronik hiperaktivasyonuna yol açar. Tarihsel süreçte I. Dünya Savaşı'nda 'shell shock' (gülle şoku), II. Dünya Savaşı'nda ise 'battle fatigue' (savaş yorgunluğu) olarak adlandırılan bu durum, günümüzde akut evrede operasyonel stres tepkisi olarak ele alınmakta; belirtilerin kalıcılaşması durumunda ise posttravmatik stres bozukluğuna (PTSD) evrilmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Posttravmatik stres bozukluğu (PTSD) ile sıkça karıştırılır; CSR akut bir savaş alanı tepkisiyken ve erken müdahale ile geçici olabilirken, PTSD travmadan aylar veya yıllar sonra ortaya çıkan kronik bir bozukluktur.
Keşfetmeye Devam Edin
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele