Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otohton

Autochthonous

Tanım

Dışsal etkenlerden bağımsız olarak, bireyin kendi içsel süreçleri veya organizması tarafından üretilen, kökeni içsel olan durum veya olayları ifade eden sıfat.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik görüşme sırasında, hastanın dışarıdan herhangi bir olay, film ya da kişiyle ilişkilendiremediği halde, sabah uyanır uyanmaz zihnine tamamen dışarıdan bağımsız bir şekilde 'dünyanın gizli bir komplo tarafından yönetildiği' düşüncesinin aniden yerleştiğini belirtmesi, otohton bir sanrı formasyonuna örnektir.

Derin Analiz

Psikiyatri, nöroloji ve klinik psikoloji bağlamında otohton kavramı, dışsal bir uyaranla tetiklenmeyen, tamamen endojen dinamiklerle ortaya çıkan semptom veya fenomenleri nitelendirir. Özellikle Karl Jaspers'ın fenomenolojik psikopatolojisinde, hastanın dış dünyadan hiçbir dışsal etki veya mantıksal gerekçe olmaksızın zihnine ani olarak giren birincil sanrıları (autochthonous delusions) tanımlamakta kritik bir yere sahiptir. Nörobiyolojik düzeyde bu durum, dışsal duyusal girdilerin işlenmesinden bağımsız olarak, nöral devrelerin içsel aktivasyon dalgalanmaları veya spontan metabolik varyasyonlar sonucunda ürettiği otomatizmaları akla getirir. Bilişsel ve davranışsal bilimlerde ise bireyin kendi içsel motivasyon kaynaklarıyla şekillenen süreçleri tanımlamak için analitik bir araçtır.

Etimoloji

Yunanca 'autochthōn' (αὐτόχθων) sözcüğünden türetilmiştir; 'autos' (kendi, öz) + 'chthōn' (toprak, yer) köklerinin birleşiminden oluşur, kelime anlamı olarak 'yerli' veya 'kendi toprağından türeyen' demektir.

Karıştırmayın

Allohton (allochthonous) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; allohton dış kaynaklı veya sonradan dışarıdan gelen etkileri tanımlarken, otohton tamamen içsel kökenlidir.