Duygu Dışavurumu
Affect Display
Tanım
Bireyin içsel duygusal durumunu yüz ifadeleri, ses tonu veya bedensel jestler aracılığıyla dış dünyaya yansıtma biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında majör depresyon tanısı değerlendirilen bir danışanın, ölümcül trafik kazasından bahsederken yüz kaslarında en ufak bir hareketin olmaması ve ses tonunun tekdüze (monoton) kalması, duygu dışavurumunun 'donuk' veya 'kısıtlı' nitelikte olduğuna işaret eder.
Derin Analiz
Duygu dışavurumu, insan iletişiminin hem evrensel hem de kültüre özgü kodlarını barındıran kritik bir davranışsal bileşendir. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistemin (özellikle amigdalanın) tetiklediği otonom sinir sistemi tepkileri, somatik motor sistem üzerinden anında dışavurumsal hareketlere dönüşür. Paul Ekman'ın öncülük ettiği çalışmalar, temel duyguların (öfke, korku, mutluluk, üzüntü, şaşkınlık, iğrenme) evrensel yüz ifadeleriyle evrimsel olarak korunduğunu göstermiştir. Klinik psikiyatri ve psikopatoloji değerlendirmelerinde, hastanın duygu dışavurumu (örneğin donuk, kısıtlı, uygunsuz veya aşırı oynak afekt) mizaç bozuklukları, şizofreni spektrumu ve nörogelişimsel durumların ayırıcı tanısında temel bir klinik göstergedir.
Etimoloji
Latince 'affectus' (duygu durumu, tutku, ruhsal çalkantı) kelimesinden türetilen 'affect' ile Eski İngilizce kökenli 'display' (göstermek, sergilemek, göz önüne sermek) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Duygu Durumu (Mood) ile sıklıkla karıştırılır. Duygu dışavurumu anlık, gözlemlenebilir dışsal göstergeleri kapsarken; duygu durumu, kişinin günlerce veya haftalarca süren hâkim içsel duygusal tonunu ifade eder.