Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mastürbatif Doygunluk

Masturbatory Satiation

Tanım

Cinsel suç faillerinin sapkın cinsel tercihlerini değiştirmeyi amaçlayan, orgazm sonrasında da uzatılmış mastürbasyon eyleminin sürdürülmesiyle bu davranışın uyarıcı etkisini yok etmeyi hedefleyen davranışçı bir tedavi tekniğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda yürütülen bir programda, çocuk istismarı suçundan hüküm giymiş bir birey, sapkın fantezilerini sesli olarak seslendirerek mastürbasyon yapar. Orgazm gerçekleştikten sonra dahi terapistin yönergesiyle fantezilerini seslendirmeye ve mastürbasyona devam eder; bu süreç, eylem fiziksel olarak acı verici ve zihinsel olarak tamamen sıkıcı/bıktırıcı bir nitelik kazanana kadar sürdürülerek uyarıcının koşullu tepki üretme kapasitesi kırılmaya çalışılır.

Derin Analiz

Uygulama, klasik ve edimsel koşullanma ilkelerine dayanır. Bireyin sapkın cinsel fantezileri eşliğinde veya bu fantezileri sesli olarak dile getirerek (sözel doygunluk) orgazm noktasına ulaşması ve ardından bu eylemi orgazm sonrasında da yorgunluk ve bıkkınlık yaratana kadar ısrarcı bir şekilde sürdürmesi esastır. Amaç, sapkın cinsel uyaranlar ile sağlanan pekiştireç değerini aşırı maruz bırakma yoluyla sönmeye (extinction) uğratmak ve nötrleştirmektir. Bununla birlikte, etik tartışmalar, insan hakları ihlalleri iddiaları ve tedavinin eşcinsellik gibi normatif varyasyonlara yanlış biçimde uyarlanmış olması nedeniyle tarihsel süreçte ciddi eleştirilere maruz kalmış ve günümüz modern klinik psikolojisinde yerini daha insani ve kanıta dayalı bilişsel-davranışsal müdahalelere bırakmıştır.

Etimoloji

İngilizce 'masturbation' (Latince 'manus' [el] + 'stuprare' [kirletmek/kirletilmek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir) ve 'satiation' (Latince 'satiare' [doyurmak, tıkabasa doldurmak] kökünden türetilmiştir) terimlerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Aversif terapi (ceza temelli uyarıcı eşleştirmesi içerir, oysa doygunluk aşırı maruz bırakma yoluyla bıkkınlık yaratır) ve duyarsızlaştırma (anksiyete odaklıdır, cinsel sapkınlıkların modifikasyonunda farklı bir mekanizma izler).