Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Süreklilik İlkesi

Constancy Principle

Tanım

Psişik güçlerin ve enerjinin kararlı veya dengeli bir durumda kalma ya da düşük enerji düzeyine dönme eğilimini ifade eden genel ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Günlük yaşamda yoğun bir travmatik olay veya kronik stres yaşayan bir bireyin, yaşadığı aşırı duygusal yükü rüyalar, anı defteri tutma veya ağlama nöbetleri (katarsis) yoluyla dışa vurarak rahatlamaya çalışması, psişik aygıtın süreklilik ilkesi uyarınca dengeyi yeniden kurma çabasının bir örneğidir.

Derin Analiz

Klasik psikanalitik teoride ve Freudçu metapsikolojide süreklilik ilkesi, zihni aşırı uyaranlardan ve gerilimden korumaya çalışan bir homeostaz mekanizması olarak işlev görür. Buna göre, libidinal veya psişik enerji belirli bir eşiğin üzerine çıktığında, sistem bu uyarılmayı azaltarak ya da boşaltarak sıfır noktasına veya en düşük gerilim durumuna ('nirvana ilkesi' ile yakın akraba bir bağlamda) ulaşmaya çalışır. Bu dinamik, katarsis kavramının da temel dayanağını oluşturur; zira bastırılmış veya sıkışmış enerjinin deşarjı, psişik aygıtın yeniden dengelenmesini sağlar. Fechner'in fiziksel sabitlik yasalarından esinlenen bu kavram, biyolojik organizmaların dış dünyadan gelen ani ve yoğun uyarıcılara karşı gösterdiği direnç ve adaptasyon stratejilerinin zihinsel düzlemdeki izdüşümüdür.

Etimoloji

Latince 'constantia' (sabit kalma, değişmezlik) kökünden türetilmiş olup, fizik ve biyolojideki denge arayışı kavramından psikanalize uyarlanmıştır.

Karıştırmayın

Hazz ilkesi (pleasure principle) ile sıkça karıştırılır; haz ilkesi gerilimin anlık olarak azaltılmasıyla elde edilen doyumla ilgiliyken, süreklilik ilkesi daha geniş bir enerji ekonomisi ve homeostatik denge arayışını kapsar.